Op de zondag geen profane boodschappen. Dan lezen wij uit De Heilige Schrift, Het Boek waarop de Westerse Beschaving rust. Vandaag behandelen we de eerste passage in de Bijbel waarin God stelt dat hij ‘liefde’ heeft voor Zijn Volk, een volk Israël dat hij in Exodus 4: 20 “Mijn eerstgeboren zoon” noemde. Dat is in Jesaja 54, het gedeelte van de profeet dat bijbelgeleerden ‘Deutero-Jesaja’ noemen. (vanaf Jesaja 40)

Israël de eerstgeborene van God
Christenen bidden in navolging van Jezus het ‘Onze Vader die in de hemelen zijt, uw naam worde geheiligd, uw koninkrijk kome’. Maar in het eerste Bijbelgedeelte waarin de God van Israël zijn Volk zijn zoon noemt, is dat nog etnisch beperkt: alleen de twaalf stammen van Jacob, de ‘hielenlichter’ uit Genesis 25:26, die ‘Israël’ wordt.

Daarna kwam zijn broer tevoorschijn, terwijl zijn hand de hiel van Ezau vasthield; daarom gaf men hem de naam Jakob

..die vervolgens zijn vader zou bedriegen om het eerstgeboorterecht aan zijn broer te ontfutselen. En dat wordt de stamvader van het volk, dat ‘eerstgeboren zoon’ genoemd wordt door JHWH in Exodus. Dat is in Exodus 4: 21-26

De HEERE zei tegen Mozes: Nu u naar Egypte gaat terugkeren, zie erop toe dat u al de wonderen waartoe Ik u in staat gesteld heb, vóór de farao doet. Ikzelf echter zal zijn hart verharden, zodat hij het volk niet zal laten gaan.
Dan moet u tegen de farao zeggen: Zo zegt de HEERE: Mijn zoon, Mijn eerstgeborene, is Israël.

Dat zegt JHWH omdat hij op gelijke voet met de Farao wil oversteken. Jij laat ‘mijn eerstgeborene gaan, dan laat ik jullie eerstgeborenen met rust. Zo niet, dan vermoord ik al jullie eerst geborenen. (met zijn doodsengel, Angel of Death)

Daarom zeg Ik tegen u: Laat Mijn zoon gaan, zodat hij Mij kan dienen. Maar u hebt geweigerd hem te laten gaan, zie, Ik zal uw zoon, uw eerstgeborene, doden.

JHWH in de herberg wil Mozes doden
Daarop volgt een nog meer sinistere passage. Uit het niets besluit JHWH plots de door hem aangestelde leider over ‘zijn eerstgeboren zoon’ te doden. Dat wordt enkel afgewend, doordat Mozes zijn vrouw Zippora hun eigen eerstgeborene besnijdt. Door de voorhuid van hun eerstgeboren zoon te tonen aan Mozes, ziet JHWH af van zijn plan om de net door hem als leider over zijn ‘eerstgeboren zoon’ aangestelde te vermoorden.

En het gebeurde onderweg, in de herberg, dat de HEERE hem tegenkwam en hem wilde doden.
Toen nam Zippora een vuurstenen mes en besneed de voorhuid van haar zoon. Zij wierp die voor Mozes’ voeten en zei: Werkelijk, je bent voor mij een bloedbruidegom.
Toen liet Hij hem met rust. Vanwege de besnijdenissen zei zij toen: Bloedbruidegom.

Nergens in de Thora, dus de hoofdboeken van het Jodendom, Genesis, Exodus, Leviticus, Numeri, Deuteronomium, kom je verder een ‘vader’-beeld tegen. Laat staan een uiting van ‘Liefde.’ JHWH is een oorlogsgod, die zich wil laten gelden ten koste van andere volkeren.

Een ‘krijgsman’ zo bezingt Miriam JHWH in Exodus 15, nadat Hij de Egyptenaren in de Rode Zee verzwelgt. Er circuleert- aldus de Bijbel- een ‘boek van de oorlogen van JWHWH- dat niet in onze canon is terechtgekomen. JHWH wil zijn volk vooral gebruiken om te laten zien aan omringende volken hoe vreeswekkend hij zelf is.

Dus is hij misschien niet eens de enige god. Hij is enkel de stamgod van Israel, zijn enig geboren zoon, zoals ieder volk zijn eigen god heeft.

Het dubbele voor uw ontrouw, erkenning van diefstal
Mozes lult JHWH zelfs om in Exodus, weerhoudt hem zijn ‘eerstgeboren zoon Israël’ te vernietigen in de woestijn met het argument ‘wat zullen andere volken dan wel over U denken’…Dan krijgt JHWH net als bij de vernietiging via de Zondvloed ‘berouw’… Als zo’n god je ‘vader’ is, dan zit je daar kortom mooi mee opgescheept.

Het ‘krijgsman’ -beeld vinden we later ook nog terug in Jesaja 42:13. Maar dan is de HEERE verder al getransformeerd tot iemand die ze opdraagt ‘wees niet bang Ik ben bij u.’ Terwijl je eerder met recht bang kon zijn, omdat JHWH stelt dat hij de Assyriërs en Babyloniërs gebruikte als straftuig tegen zijn eigen volk.

We zien vanaf Jesaja 40 ook dat God erkent hoezeer hij een ‘dief’ is geweest van zijn Volk. Omdat hij ‘het dubbele’ nam en weer terug wil geven, zoals een dief volgens de Joodse wet het dubbele moet vergoeden. Net als in het Bijbelboek Job.

Het duurt echter tot Jesaja 54 tot God zijn eigen gevoelens openbaart naar zijn volk, voor zijn volk. Dat beschrijft Jack Miles in ‘God, a Biography’: (De Willibrordvertaling wel die spreekt van eeuwige liefde):

Want als een verlaten vrouw, een bedroefde van geest, roept de HEERE u, de vrouw van de jeugd, die afgewezen was,
zegt uw God.

De Verstoten Vrouw die Hij weer terugwil
Het volk is hier als de verstoten ontrouwe vrouw, die de HEERE niettemin nu plots weer terugwil

Voor een klein ogenblik heb Ik u verlaten, maar in grote barmhartigheid zal Ik u bijeenbrengen.
In een stortvloed van grote toorn heb Ik voor u
Mijn aangezicht een ogenblik verborgen, maar met eeuwige goedertierenheid zal Ik Mij over u ontfermen,
zegt de HEERE, uw Verlosser.

En dan komt de verwijzing naar de verstoting van de hele aarde door HEERE, die door Hem onder een zondvloed was verzwolgen.

Want dit zal voor Mij zijn als bij de wateren van Noach, toen Ik zwoer dat de wateren van Noach niet meer over de aarde zouden komen; zo heb Ik gezworen
dat Ik niet meer op u toornen zal en u niet meer bestraffen zal.

Want al zouden bergen wijken en heuvels wankelen, Mijn goedertierenheid zal van u niet wijken
en het verbond van Mijn vrede zal niet wankelen, zegt de HEERE, uw Ontfermer.

Zo’n toon moet je als man eens tegen een moderne vrouw aanslaan die je verlaten hebt, de grootste gruwelijkheden aandeed (uitroeiing tien van de twaalf stammen, ballingschap), en die je vervolgens weer terug wil.

Het gros van de dik vierhonderd kerkjes in dito Friese dorpen is nu ongebruikt in beheer van een stichting Oude Friese Kerken, in gebruik als atelier of herbestemd. In Woudsend is de grootste aanwezige kerk nu verbouwd tot kapitale woning.

Misschien was ‘Sola Scriptura’, ALLEEN de Schrift dus toch geen goed idee van Melanchton. Want op pelgrimstocht door de Friese Natuur op zoek naar Vrijheid vond ik ‘God’ wel, in het weidse Friese landschap, in het Licht, de machtige zadeldakjes met toewijding gebouwd en ingericht, in de Stilte.

Gisteren verkochten wij StrijdT-bier op een wintermarkt in een voormalige kerk in Lemmer, nu Papagenohuis voor Autisten. De preekstoel en het orgel stonden er nog in. Er ging in de middag een DJ draaien, en toen het afgelopen was om 16:00 zette hij de hardstyle in. Boem boem boem. De mensen waren hartstikke aardig, het was gezellig.

• Heb een goede zondag

Donatie bedrag:

€

Doneren