
Grutto bij Jorwerd
Op deze paaszondag geen profane boodschappen. Dan lezen we uit De Heilige Schrift, Het Boek waarop de Westerse Beschaving rust. Vandaag Psalm 18 waarnaar de Apostel Paulus verwees als tekst die de Opstanding verbeeldde, eeuwen voordat deze zou plaatsvinden. “Want U zult mijn ziel in het graf niet verlaten, U laat niet toe dat Uw Heilige ontbinding ziet.”

Zalige zadeldak Jorwerd bij voorjaar
Het vervolg van die strofe is een getuigenis van de Paas-boodschap:
U maakt mij het pad ten leven bekend;
overvloed van blijdschap is bij Uw aangezicht,
lieflijkheden zijn in Uw rechterhand, voor altijd.
Cacao-ceremonies, ijsbaden, human design, familie-opstellingen, yogamatjes, ademsessies, shamanen, cursus deeltijd-Indiaan voor beginners en gevorderden. En altijd zo’n irritant Boeddha-afgodbeeld er bij, terwijl iemand wat alleen in zichzelf zwelgend op een matje zit weg te drijven. Meestal een vrouw in de overgang of daarna met paarse kleren en een piercing.
Relitherapie.
Losgeslagen door het Liberalisme van de moderne maatschappij, dat je zowel de weg kwijt bent als je eigen adres. Je weet niet waar je hoort, zoals vroegere Friese dorpsgemeenschappen dat wel wisten. De machtige zadeldak in het centrum, de doden daar omheen, en de cirkel van levenden daar.
Kerk en Kroeg.

Toen God met Jij werd aangesproken in Jorwerd
Als ik al Cacao zou willen, dan eet ik wel een chocolade paasei. Waarom toch dat gewinkel in al die vreemde pas uitgevonden ’tradities’? Terwijl de christelijke traditie meer dan genoeg te bieden heeft. Terwijl in Friesland al die prachtige Alde Fryske Tsjerken, die klankkasten van God grotendeels leeg liggen te zijn.
Behalve in Jorwerd, waar wij gisteren op bezoek waren. Als ik God was, had ik ook weer in Jorwerd willen wonen. Dankzij de predikant Hinne Wagenaar verscheen daar weer een kloostergemeenschap. En de prachtige tufstenen kerk wordt weer gebruikt waarvoor deze is bedoeld: een Paaswake in de nacht, een Paas-ochtenddienst.
De PKN is mij wat te linksig, en ondergetekende is geen gemeenschapsmens maar autist tot in de kist. Maar dan nog, wat Nijkleaster doet, dat is goed. Hun collecte gaat bijvoorbeeld naar het Agrarisch Natuurfonds Fryslân. Dat herstelt de wijze van agrarische bedrijfsvoering waarbij weer weidevogels kunnen broeden.

Jorwerd
Zoals de Grutto’s, waarvoor ik vanuit Langweer nu bijna een half uur moet rijden om deze voorjaarsbodes weer te zien en horen. Iets dat in mijn jeugd- voordat de mestinjectie en hyperintensivering alles verpeste- nog algemeen overal was. Wanneer het immers enkel predatie was, waarom zitten ze hier dan nog wel en elders niet meer.
Waarom zie ik nergens boven grasland nog kieviten duikelen, enkel her en der nog boven stoppelland?
Wat in mij opkomt is het woord ’tegenspraak’… Ondergetekende meent alles ook altijd beter te weten. Dat hoeft niet zo te zijn. In al hun linksigheid heeft Nijkleaster toch een praktisch gelijk geschapen. Ze sparen nu voor een thuisbatterij in hun klooster op de Friese Klei. Dat zij dan geloven dat ‘het klimaat’ daar om vraagt, wat zou het.
Wanneer je autarkisch wordt in je energievoorziening, is er wel een praktische wereld gewonnen. Dan kun je ‘dikke vinger’ zeggen tegen de energiemaatschappij en het belastingsluisje dat via het stopcontact aan je hangt als keten.

De prachtige Redbadkerk van Jorwerd..
Dus kon je wel ‘gelijk’ hebben, maar uiteindelijk zijn zij een stap verder gekomen terwijl jij wat kritisch liep te zeuren. Nijkleaster is een belangrijke inspiratiebron geweest voor hoofdstuk 4 ‘Waar God woont…’ uit mijn Magnum Opus ‘Liever dood dan Slaaf.’ De omgeving van Jorwerd is het hartland van de Fryske Greide.
Wagenaar liet me dat al 11 jaar terug zien bij de Kleasterkuier.
De Bijbel bied je ook tegenspraak, en dat is de basis voor een gezonde Godsdienst. Zoals echte vrienden en mensen die om je geven ook dingen durven zeggen die je tegenstaan. En zoals je ook kunt leren van mensen met wie je het totaal niet eens hoeft te zijn.
God van de Bijbel praat mensen niet naar de mond, zoals de New Age mensen zalvend toespreekt, en misleidt tot een houding van infantiliteit en zelfaanbidding, in jezelf zwelgen. De Bijbel leert een zekere afstand tot God, je hebt niets te eisen of te willen. Zo begint Psalm 18 ook:
Bewaar mij, o God,
want ik heb tot U de toevlucht genomen.
Mijn ziel, u hebt tegen de HEERE gezegd: U bent de Heere;
mijn goedheid is niet voor U

Grutto Jorwerd
God heeft onze inspanningen niet nodig, wij wel de Genade. In die distantie zit een zekere Eerbied, en die Eerbied zelf is een kern van ware godsdienst, een levenshouding, dat het leven geen lolletje is maar een zekere Ernst bevat.
maar voor de heiligen die op de aarde zijn,
en de machtigen, in wie ik al mijn vreugde vind.Groot wordt het leed van hen die andere goden geschenken geven;
ik echter giet geen plengoffers van bloed voor ze uit
en neem de namen ervan niet op mijn lippen.De HEERE is mijn enig deel en mijn beker.
U onderhoudt wat het lot mij toewees.De meetsnoeren zijn voor mij in lieflijke plaatsen gevallen,
ja, een prachtig erfelijk bezit heb ik gekregen.

Gruttogruttogrutto, langs het Kleasterpad tussen Jorwerd en Baard
Een andere reden waarom mensen zich tot Therapie als religie wenden: Het protestantisme met ‘sola scriptura’ biedt de Zoekende vooral een hoop geOH, gelul, tekst. De Orthodoxie is daarin beter: vaste rituelen en verder gewoon ‘kop houden’..Stilte.
Beweringen, ‘sprookjes’ hoorde ik gisteren iemand zeggen die in de zwaar gereformeerde Betuwe het levenslicht zag. Sprookjes, daar zijn we hier gek op. Verbeelding is Schepping, het startpunt voor het ontstaan van echte werelden.
Wie de Verbeelding vermoordt staat met lege handen.
En wie de Natuur veronachtzaamd, die is afgestompt. Dat het je niet eens opvalt, dat bij Jorwerd nog een veldleeuwerik kon jubelen. Terwijl in het mest-geïnjecteerde agro-industrieterrein de Stille Lente heerst. Doodse stilte, als op Stille Zaterdag. “Wie zal u loven in het graf?” stelt de Psalmist.

Vrije Grutto
Waar is de Natuur in heel dit Verhaal, de Beleving, Verwondering?
Joden vieren met Pesach het idee dat de Doodsengel hun voorbij ging, die alle eerstgeborenen ging afslachten. Maar hun dus niet, dankzij lamsbloed op de deur. Passcha, Passover.
Ons Pasen is veel mooier, completer door de combinatie van Schriftelijke traditie en connectie met de Seizoenen.
Wij Germanen, Friezen, wij kunnen niet zonder de natuur, sterren, seizoenen. Dus waarom kan onze traditie niet gewoon het beste van beide werelden combineren? Zonder ‘De Schrift’ mis je het concrete van De Wet, de Tegenspraak die de rauwe kanten van je natuur juist bevraagt.
Maar zonder Natuur, dan mis je Beleving. Is de Opstanding niet het ultieme symbool van de Lente, het opnieuw leven na in de Winter gestorven te zijn.

..een Ljip, hij hield van de natuur….
Toen wij over het Kleasterpad van Jorwerd naar Baard liepen, wrietowrietowrieto ieee ieeeh, de Grutto’s waren hier nog teruggekeerd. En ik besefte dat er ook in het agrarisch natuurland een wederopstanding mogelijk is waarin wij mogen blijven geloven.
Een Grutto staat niet voor ‘een vogel’ maar is Verbeelding, een Symbool voor de Fryske Siel, net als de Ljip die op grafstenen prijkt van de echte Fjildminsken. Een Opstanding van de Friese Ziel, ús Fryske Grûn, ieder voorjaar opnieuw, na een seizoen van kilte op de kale vlakte.
Hessel Yntema van Nijkleaster, stelt in een gedicht dat bij het boekje van de Paasdienst is ingesloten: “Ik geloof dat ik in de Natuur het dichtst bij de Schepper ben.” En “Het leven is als de vier jaargetijden, maar een kathedraal laat’s ochtends en tijdens het voorjaar zien dat er licht en leven is.”
Het 2500 jaar oude Friese zeekleiland, het is mijn Kerk, daar waar mijn ziel verbinding vindt, opleeft, en mooi dat ik dat Afke nu ook kan meegeven. En straks ook onze Saar. Wat een voorrecht om op Fryske Grûn te mogen wonen, dat Nijkleaster ooit jaaaaren terug mij de ogen daarvoor hielp openen.
Heb een goede Pasen, vier de Opstanding!