Op de Zondag geen profane boodschappen. Dan lezen we uit De Heilige Schrift, Het Boek waarop de Westerse beschaving rustte. Vandaag herlezen we nog eens het eerste Scheppingsverhaal, Genesis 1 en 2. Het mooiste verhaal van de Bijbel staat voorin.

Wat je al honderden malen herlas, kan je opnieuw verrassen door er anders naar te kijken, of omdat je nieuwe details opvallen. Of omdat je eigenlijk nog steeds na vijftig jaar weinig weet van je eigen geloof.

Zoals het idee dat God moest ‘rusten’ van zijn werk, en dat daarom de zevende en laatste dag van de week een Rustdag moet zijn, de Sabbath op zaterdag in plaats van Sol Invictus-dag, vernoemd naar de Romeinse ‘onoverwinnelijke’ (invincible) zonnegod. Maar wat is ‘heel hun legermacht’ bij de voltooiing van hemel en aarde? Nooit opgevallen, dat dit er ook bij stond.

Sabbath op Sol Invictus Dag
De belangrijkste schepping is met dit verhaal dus een ordening in de week, de getijden. Geen 24/7 maar zes dagen arbeid en één dag bezinning, op het einde van de week.

Zo zijn de hemel en de aarde voltooid, en heel hun legermacht.
Toen God op de zevende dag Zijn werk, dat Hij gemaakt had, voltooid had, rustte Hij op de zevende dag van al Zijn werk, dat Hij gemaakt had.
En God zegende de zevende dag en heiligde die, want daarop rustte Hij van al Zijn werk, dat God schiep door het te maken.

Wie had dat ooit gelezen, dat niet alleen hemel en aarde maar ook ‘heel hun legermacht’ zijn voltooid. Wat bedoelt de Bijbel daarmee?

Het idee dat God moet ‘rusten’ betekent dat Hij moe kan worden. Moe kun je alleen worden, wanneer je een lichaam hebt. Dat zou de Vader pas krijgen via de Zoon. Tenzij Hij al Zoon was aan het begin van de Wereld. Mogelijk is het de term ‘rusten’ ook iets anders gemoeid, namelijk het terugzien van wat je deed, bezinning. Want op het rusten volgt het zegenen en heiligen.

De Christenen verplaatsten die bezinningsdag al bijna direct naar de Zondag, eerste dag van de week. Kijk bijvoorbeeld naar Handelingen 20 vers 7:

En op de eerste dag van de week, toen de discipelen bijeengekomen waren om brood te breken, sprak Paulus hen toe, omdat hij de volgende dag wilde vertrekken; en hij liet zijn toespraak voortduren tot middernacht.

Van zaterdag naar zondag in Laodicea
De viering van het Avondmaal doen de discipelen op de eerste dag van de week. Dit als herinnering aan de dag van de Opstanding. Dus is bij de christenen de dag van de Opstanding de geheiligde dag, die van de Nieuwe Hemel en Aarde waarin Christus de dood overwon, doordat God via de Heilige Geest het Vlees aannam, zodat Hij als Mens kon lijden.

Daarnaast werd het voor christenen in het Romeinse rijk belangrijk zich van de Joden te onderscheiden. Die hadden zich bij de Romeinen niet erg populair gemaakt met hun gewelddadige opstanden (66-70, 135 Simon Bar Kochba) Vervolgens maakten de Romeinen van de Zondag, vernoemd naar de heidense zonnegod Sol Invictus de Rustdag.

Dat betekent zoiets als onoverwinnelijke zon, maar het had net zo goed onoverwinnelijke Zoon kunnen zijn. Dat zou zijn gebeurd bij een concilie van bisschoppen in Laodicea. Dat was 1 van de eerste zeven christengemeentes in Klein Azië,  die de Bijbel al vernoemt.

De Kolossenzenbrief van Paulus schrijft daar over:

Want ik wil dat u weet hoe groot de strijd is die ik voer voor u en voor hen die in Laodicea zijn, alsook voor zovelen die mij nooit in levenden lijve hebben gezien,

En Openbaring schrijft er over. De Openbaring van Johannes was een brief die Johannes schreef aan de zeven gemeenten van Asia: (Openbaring 1:11)

Ik was in de geest op de dag des Heeren en ik hoorde achter mij een luide stem, als van een bazuin, die zei: Ik ben de Alfa en de Omega, de Eerste en de Laatste, en:

Wat u ziet, schrijf dat op een boekrol en stuur het aan de zeven gemeenten die in Asia zijn: naar Efeze, naar Smyrna, naar Pergamus, naar Thyatira, naar Sardis, naar Filadelfia en naar Laodicea.

Wie Judaiseert is anathema voor Christus
Voordat de Islam – een sektarische vorm van Arianisme (gelooft niet dat De Zoon ook Vader is, wat logisch lijkt)- het Oost-Romeinse Rijk onder de voet liep, was Asia, huidig Turkije dus de belangrijkste geografische locatie voor de christenheid.

In Canon 29 schreven kerkvaders vervolgens (ergens rond 364), dat zaterdag geen rustdag zou zijn. Op New Advent.org wordt die canon als volgt omschreven: (in het Engels)

“Quod non oportet Christianos judaizare et in sabbato otiari, sed operari eos in eodem die; diem vero dominicum praeponentes otiari, si possint, ut Christiani. Quod si inventi fuerint judaizantes, anathema sint a Christo.”

De verplaatsing diende dus ter de-judificatie van christenen. Er staat

Christenen mogen niet judaiseren door op de Sabbath te rusten, maar moeten werken op die dag, in plaats van de dag des Heeren te heiligen, en als ze kunnen rusten als Christenen. Als iemand gevonden wordt die judaiseert, laat deze anathema zijn voor Christus.

Filioque
Hoe weinig weten christenen dus over hun eigen geloof. De Zondag als Rustdag is dus expres ingesteld om de christenen van de joden te onderscheiden: “kijk ons géén Joden zijn.” Omdat christenen alles dat Joods was kopieerden en zelfs hun Zoon, Jezus toe-eigenden. Alsof die geen Jood was, maar een Romeinse Zonnegod, Sol Invictus die ook iedere dag opnieuw weer opstaat.

De eerste officiële aanzet daartoe vond plaats onder Constantijn in het jaar 325, bij het Concilie van Nicea. (in Klein Azië) De leer van Arius, voorganger van Ariaanse christenen was te populair geworden en moest de kop in worden gedrukt. Arius verwierp de Trinity, Drie-Eenheid. De Zoon en Heilige Geest waren scheppingen van de Vader, niet verschijningsvormen van de Vader.

In Constantinopel zou dan in 381 de definitieve geloofsbelijdenis worden opgesteld, afgeleid van die van Nicea in 325. Maar dan met de Heilige Geest er bij in gefietst. Die was in 325 nog weggelaten. Bij de Rooms Katholieken zou het filioque er in komen: de Heilige Geest komt uit zowel de Vader als de Zoon voort.

De orthodoxen zouden dat juist verwerpen. Daar komt de Heilige Geest enkel uit de Vader, en dat stond ook in de oude Griekse tekst.

De Oud Katholieken zouden in 1889 ook de filioque schrappen. Daar komt de Heilige Geest ook weer enkel uit de Vader. Wat mij ook het meest (theo)logisch-Bijbels lijkt: hoe kan Jezus anders na zijn Doop door Johannes de Heilige Geest ontvangen, wanneer de Heilige Geest ook UIT Hem komt.

Over die kwestie zou de Roomse kerk zich in 1041 afscheuren van de orthodoxe kerk. Vervolgens tijdens de kruistochten zouden de Roomse kruisridders zelfs het heilige Constantinopel plunderen, de zetel van de orthodoxe christenheid.

Belijdenis doen
Ik sprak afgelopen week met een ‘fris bekeerde’, petje op met ‘In God we Trust’, die mij vroeg om de Waarheid van een formulering te onderschrijven: “Wie in de Zoon gelooft heeft Eeuwig Leven”… Klinkt een beetje als ‘het is ’s avonds kouder dan buiten’…

Waarom ben je immers ‘gelovig’ wanneer je een bezwering nazegt. Wat geloof je dan? Je hebt ook ‘bekeerden’ die qua karakter en daden nog steeds niet te harden zijn. Een beter mens voor anderen, ben je dat dan geworden? Of alleen voor je eigen zelfbeeld? Of om een boete te ontlopen, te vluchten voor jezelf, enz.

Maar het nazeggen van door kerkvaders opgestelde formuleringen, dat heet ‘belijdenis’ en is een traditie in de christenheid. De officiele belijdenis die je als Oud Katholiek moet kunnen opdreunen sinds 325/381 gaat aldus volgens wikipedia:

Ik geloof in één God, de almachtige Vader
Schepper van hemel en aarde, van alle zichtbare en onzichtbare dingen.
En in één Heer, Jezus Christus, de eniggeboren Zoon van God;
uit de Vader geboren voor alle eeuwen.

God van God, licht van licht, waarachtig God van de waarachtige God; geboren en niet gemaakt;
één van wezen met de Vader; door wie alles gemaakt is.

God die mens wordt om het Lijden te doorstaan
Jezus is volgens de kerkelijke leer dus geboren maar niet gemaakt. Let op het onderscheid. Dan is Hij dus de eerstgeborene die niet gemaakt is, want alle geborenen worden doorgaans gemaakt. Uit een maagd, volgens de vertaling van Jesaja’s profetie waarbij je ‘maagd’ vertaalt als nooitgesekst, in plaats van ‘jonge vrouw’.

Die om ons mensen en tot onze zaligheid uit de hemel is nedergedaald
en het vlees heeft aangenomen door de heilige Geest uit de Maagd Maria. En hij is mens geworden.
Hij is ook voor ons gekruisigd onder Pontius Pilatus;
hij heeft geleden en is begraven.
En ten derden dage is hij verrezen volgens de Schrifturen.

Hij is dus als niet-gemaakte neergedaald in het vlees door de Heilige Geest als God’s incarnatie. Kom er eens op:

Hij is opgeklommen ten hemel en zit aan de rechterhand des Vaders.
Hij zal wederkomen met heerlijkheid om te oordelen levenden en doden;
wiens rijk geen einde hebben zal.

Hier vervalt het filioque:

En in de Heilige Geest, die Heer is en het leven geeft;
die uit de Vader voortkomt;
die met de Vader en de Zoon te zamen aangebeden en mede verheerlijkt wordt;
die gesproken heeft door de profeten.

En hier wordt de Zoon dus vergoddelijkt als verschijningsvorm van De Vader, incarnatie in het vlees door de Heilige Geest.

Ik geloof één, heilige, katholieke en apostolische kerk.
Ik belijd één doop tot vergeving der zonden.
Ik verwacht de verrijzenis der doden
en eeuwige leven.
Amen.

Het nazeggen van esoterische formuleringen die vrij onwaarschijnlijk klinken voor buitenstaanders, dat hoort er dus een beetje bij in de christenheid. Je kunt je best voorstellen dat de Joden hier tot de dag van vandaag niet in wilden geloven, zoals ze ook lekker Sabbath bleven vieren.

Maar ach, wanneer je met elkaar samen komt moet je het ergens over eens willen zijn. Dus is belijdenis doen iets als ‘jezelf opzij zetten’…Bereid zijn dat te doen voor het collectief. In die daad zelf zit de Betekenis. En het is toch mooi dat onze God bereid was te willen lijden als een Mens. Zodat Hij ware empathie leerde kennen die JHWH alvast niet had.

Heb een goede Sol Invictus-dag, en doe bij het verlaten van dit webhuis een duit in de collectezak. Zoals je die volgens 2 Korinte 1 op last van Apostel Paulus ieder weekbegin bij je hebt verzameld.

Donatie bedrag:

€

Doneren