Op de zondag geen profane boodschappen. Dan lezen we uit De Heilige Schrift, Het Boek waarop de Westerse beschaving rustte. Vandaag duiken we in Richteren, het tijdvak van de Israëlische anarchie.

Elk van de stammen leefde naar eigen inzicht onder een clanleider, zonder een centraal koningschap. Daarin vinden we Simsom die een jonge leeuw verscheurt. In het Poptaslot vinden we daarvan een houtgravure op een eikenhouten deur uit de zeventiende eeuw.

Die Joodse held zoekt steeds ruzie met de Pale/Filistijnen, met het oogmerk er zoveel mogelijk dood te maken met de buitengewone kracht die hij via de ‘Geest van de Heer’ over zich kreeg. Zijn lange haar dat niet afgeschoren mag worden is daarbij een teken van heiligheid. 

In Richteren 14 wil Simsom een vrouw uit de Filistijnen kiezen. Dat wil hij omdat hij dan ruzie kan zoeken, en er later zoveel mogelijk koud kan maken. Met de ezelskaak en op het eind heel dramatisch, wanneer hij een heel gebouw vol Filistijnen laat instorten met zichzelf daar bij.

Zijn huwelijk vormt dus een list, en daarbinnen speelt het raadsel van de gedode leeuw, waarin een bijennest zich vestigt een rol. Zijn vader moet dus naar de ouders van de vrouw gaan, om hun toestemming te vragen. Dan vervolgt het verhaal zo:

Nu wisten zijn vader en zijn moeder niet dat dit van de HEERE was, dat hij een aanleiding zocht tegen de Filistijnen. Want de Filistijnen heersten in die tijd over Israël.
Zo ging Simson met zijn vader en zijn moeder naar Timna. En toen zij bij de wijngaarden van Timna kwamen, zie, een jonge leeuw kwam hem brullend tegemoet.

Toen werd de Geest van de HEERE vaardig over hem, zodat hij hem uiteenscheurde, zoals men een bokje uiteenscheurt, zonder dat hij iets in zijn hand had. Maar hij vertelde zijn vader en moeder niet wat hij gedaan had.

Die passage moet je bij de Dierenpartij tegenwoordig niet mee aankomen, ook omdat ze tegenwoordig de Partij van de Arabieren zijn.

Hij ging verder en sprak met de vrouw. En zij was in Simsons ogen de juiste.
Toen hij na enkele dagen terugkeerde om haar tot vrouw te nemen, week hij van de weg af om het kadaver van de leeuw te zien. En zie, er zat een bijenzwerm in het lichaam van de leeuw, met honing.

Hij nam die honing in zijn handen en liep al etend verder. Hij liep naar zijn vader en zijn moeder en gaf hun er wat van, en zij aten ook. Hij vertelde hun echter niet dat hij de honing uit het lichaam van de leeuw genomen had.

In de zeventiende eeuw was de toplaag van de samenleving, het geletterde deel, doordrenkt van deze bijbelverhalen. Dus vind je daarvan nu een houtgravure in een deur in het Poptaslot. Iedereen kon de Bijbel citeren, aanhalen en de Statenvertaling was in 1618 net uitgegeven als HET teken van nationaal wederverstaan. Als iets dat iedereen kent, herkent en erkent als geestelijke basis.

Eigenlijk is dat heel gek, wanneer een Germaans volk, de Friezen dus voorleest uit de avonturenboeken van Joden die ergens duizenden kilometers en jaren verder leefden. Alsof we zelf geen verhalen kenden, behalve dan het vrij armetierige dat in de Edda terecht kwam na de kerstening. Omdat ze hier eerder geen coherent schrift hadden, behalve wat runen.

Simsom geeft voor zijn bruiloft een raadsel op aan tafelgasten. Als die dat niet ontrafelen, moeten ze hem dure kleren geven.

Toen ook zijn vader bij de vrouw aangekomen was, richtte Simson daar een maaltijd aan, want zo deden de jongemannen.
En het gebeurde, zodra zij hem zagen, dat zij dertig metgezellen uitkozen, die bij hem zouden blijven.

En Simson zei tegen hen: Laat mij u toch een raadsel opgeven. Als u mij dat binnen de zeven dagen van deze bruiloft goed kunt uitleggen en kunt ontdekken wat het betekent, zal ik u dertig stel onderkleren geven, en dertig stel bovenkleren.

Maar als u het mij niet kunt uitleggen, dan moet u míj dertig stel onderkleren en dertig stel bovenkleren geven. Daarop zeiden zij tegen hem: Geef uw raadsel op en laat het ons horen.
Hij zei tegen hen: Eten kwam uit de eter, en zoetigheid kwam uit de sterke. En drie dagen lang konden zij het raadsel niet uitleggen.

Zijn aanstaande vrouw blijft op aandringen van haar volksgenoten net zo lang bij Simson aandringen tot hij het raadsel aan haar verklapt. Dan vertelt zij het door. Omdat zij het raadsel heeft doorverteld wordt Simson boos. Zo boos dat hij een excuus vindt om dertig ‘Ashkelonieten’ dood te slaan. En zijn aanstaande vrouw geeft hij vervolgens weg als hoer aan ‘een metgezel’…

Niet alles dat in de Bijbel staat is dus even moreel verheffend te noemen. Tenminste, zo was mijn eerste conclusie nadat ik zelf voor het eerst dit verhaal ongefilterd tot mij nam, als mens van de moderniteit. Terwijl we als protestants opgevoede kindjes vroeger altijd zongen:

Simsom Simson alle Filistijnen verdwijnen, verdwijhijnen als jij komt, Simson met je lange haren, niemand kan jou evenaren, Simson waaat is jouw geheim, niemand krijgt jou klein…

Je moest wel heel erg op de voorhand voor de Israëlieten zijn om er iets goeds in te zien, deze besneden Berserker, die iedereen op zijn weg doodslaat of daar een aanleiding toe zoekt. Dat waren wij vroeger ook, voor ‘Gods Volk’. Ben je daar niet mee opgegroeid, dan sta je daar nu ook anders in

• Heb een goede zondag

Donatie bedrag:

€

Doneren