Bier en Wijn zijn bekend als de dranken van de landbouwende mens, die helpen het leven draaglijk te maken terwijl je onder het zweet des aanschijns- of als slaaf voorover gebogen op je computer- je brood verdient. Maar archeologisch onderzoek uit 2018 in Israël heeft dat idee helpen omkeren. Dorst naar bier heeft de mens tot landbouw aangezet.

Bier- gefermenteerd graan- werd drie millennia voor de grootschalige ontwikkeling van de landbouw al genoten. De jagende verzamel mensen hadden geen zin om de hele dag te ploegen en zwoegen voor een stukje brood, terwijl ze ook met een paar uurtjes jagen en verzamelen toe konden. Ze gingen landbouwen om meer bier te kunnen brouwen. Bier helpt dus zelfs om een nieuwe ijstijd te voorkomen, en nee dat is niet kort door de bocht. 

Het verschil tussen één en ien
In mijn hoofdwerk Liever dood dan Slaaf over de Friezen- bij uitstek landbouwers en veetelers- heb ik de genetica al besproken van ons volk. Ik legde daarin al uit waarom we nu in het Holoceen leven, en niet het Holocien. ‘Een’ is de uitgang van een geologisch tijdvak, dat voor geologen iets wezenlijk anders inluidt.

Denk aan het Pleistoceen, het tijdvak van de ijstijden.

Terwijl je tussen die ijzige mammoetsteppes in de Noordzee ook het Eemien hebt, vernoemd naar het riviertje de Eem bij Amersfoort. Geheel zonder dat er SUV’s en CO2-zonden aan te pas kwamen, was het toen een aantal millennia even warm of warmer dan nu. Maar die periode ging al weer rapide voorbij, en er veranderde niet veel.

Dat is een ‘ien’-periode. Een beetje zoals je een meisjesnaam een verkleinwoord geeft, maar dan op z’n Geoloogs.

Dirk kan een heel bedrijf uitbouwen en de Quote 500 bestormen. Dirkje tut zich lekker op terwijl ze zijn zuur verdiende geld opmaakt, maar van haar makeup en geshop zal je als archeoloog later weinig terugvinden, laat staan een hele aardlaag. (geoloog)

Het Holoceen werd niet zomaar het einde van de laatste ijstijd. Geologen zien dat de landbouwende mens opkwam, zo rond de 10 millennia terug. En dat vonden ze pas werkelijk interessant, want dat zou de aanblik van de aarde helpen veranderen

Dan krijg je een ‘een’-periode. Dat Holoceen blijkt nu dus vooral het tijdvak van de bierbrouwende mens, Homo sapiens cereveses.

Dorst naar bier dreef de beschaving
Waarmee geologen geen rekening hielden, is de studie in het Journal of Archeological Science van Chinese en Israëlische archeologen in grotten onder Mount Karmel in Israël. Een stukje miscommunicatie blijkbaar tussen twee gescheiden disciplines.

Archeologen vonden daar grote schalen waarin bier was gebrouwen, met de drie stappen van geweekt graan, dat je na kieming (ontstaat amylase waarmee zetmeel in suikers omzet) droogt (mout), het schroten (vermalen) en maischen (mengen met warm water). In aardewerk dat ze dateerden op 13000 jaar geleden, dus ruim voordat de landbouw geacht werd te zijn opgekomen, in het uiterste staartje van het Pleistoceen, dat op het punt zat Holoceen te gaan worden.

We citeren de samenvatting, wetende dat jullie ook geen zin hebben om de hele studie te lezen. (al kan je dat altijd nog doen, wanneer je daar aan toe bent.) Maar misschien wil je op een feestje wel even flexen met je google/wikipediakennis, dat het lijkt alsof jij daadwerkelijk ook wetenschappelijke tijdschriften volgt.

Lees hier, er staat hier werkelijk in een wetenschappelijk tijdschrift dat de ‘dorst naar bier de stimulans is geweest voor domesticatie van granen’:

Fermented and alcoholic beverages played a pivotal role in feastings and social events in past agricultural and urban societies across the globe, but the origins of the sophisticated relevant technologies remain elusive. It has long been speculated that the thirst for beer may have been the stimulus behind cereal domestication, which led to a major social-technological change in human history; but this hypothesis has been highly controversial.

We report here of the earliest archaeological evidence for cereal-based beer brewing by a semi-sedentary, foraging people. The current project incorporates experimental study, contextual examination, and use-wear and residue analyses of three stone mortars from a Natufian burial site at Raqefet Cave, Israel (13,700–11,700 cal. BP).

The results of the analyses indicate that the Natufians exploited at least seven plant taxa, including wheat or barley, oat, legumes and bast fibers (including flax). They packed plant-foods, including malted wheat/barley, in fiber-made containers and stored them in boulder mortars.

They used bedrock mortars for pounding and cooking plant-foods, including brewing wheat/barley-based beer likely served in ritual feasts ca. 13,000 years ago. These innovations predated the appearance of domesticated cereals by several millennia in the Near East.

Plantenrijk spande met protist samen voor CO2
Bier was er dus eerder dan de landbouwende mens. Bier was de motivator, dat we van Pleistoceen naar Holoceen gingen. We zijn kortom gebruikt door biergist Saccharomices cerevesa, om het Tijdvak van de Planten tot stand te brengen, een schimmel als handlanger van de vaatplanten. Dat tijdvak van vergroening noemen we in ons boek het Herboceen.

Wat had het plantenrijk het zwaar in die ijzige ijstijden, met CO2-gehaltes ver onder de 300 ppm. Ze hapten naar groeikasgas CO2, alsof onze groene broeders bijna stikten. Want in het koudere oceaanwater kon veel meer CO2 oplossen, en dat zat dan niet in de atmosfeer, beschikbaar voor landplanten.

Er was maar één organisme bij machte dit te kunnen veranderen. Dat werd de mens en zijn zucht naar bier en plezier, om verblijf in dit aardse tranendal te kunnen verluchtigen. Want laten we wel wezen, wat is leven, die tocht van je moeder’s barenspijn, naar huilend ter wereld komen, sofinummer worden en dan via echtscheidingspapieren langzaam strompelend tot een geopend graf, dat als een muil in de grond je stoffelijke resten zal verslinden.

Gij wormenvoer. Wie kan er werkelijk gerust leven met die gedachte?

Het leek ons al onwaarschijnlijk dat die jagende en verzamelende mensen door een stukje brood verleid zouden worden, om de zaken wat grootschaliger aan te pakken. We zijn niet als de eendjes in het park. De plantenwereld riep dus biergist te hulp, en zo ontstond de bierbrouwende en CO2-uitstotende Holoceen-mens, die het aangezicht van de wereld zou veranderen.

Ten gunste van het plantenrijk op land, want nu is het tijdvak van de Vergroening aangebroken. Dankzij onze CO2-productie is de aarde in slechts een kwart eeuw al met 6% vergroend, zoals satellietstudies tonen. Omdat met name in droge zones (denk aan de Sahel) planten veel beter kunnen groeien bij 410 ppm dan bijvoorbeeld bij de 350 ppm waar klimaatgrootheidswaanzinnigen (scrabble!) naar streven.

Dan kunnen ze veel efficiënter suikers maken uit CO2 en water.

Mensen denken wel dat zij nu de hele wereld naar hun hand zetten, antropocentrisch als ze denken. (een academisch klinkende term voor ‘zelfgericht’) Maar de werkelijke complotschurken op de planeet, dat zijn dus de planten die het op een akkoordje gooiden met een schimmel, Biergist, om zo de mensheid voor hun karretje te spannen.

Nu wij met onze CO2 de planeet helpen vergroenen, is het zelfs mogelijk dat we een ijstijd helpen voorkomen. Want het werd ‘Holoceen’ omdat de landbouwende mens opkwam. Niet omdat geologen zeker zijn, dat het met de ijstijden nu gedaan is.

Wanneer we dus maar zoveel mogelijk CO2 uitstoten voorkomen we de rampzalige afkoeling die de beschaving zou uitroeien. Dat is andermaal weer een oud wetenschappelijk idee, van de Zweedse collega van de uitvinder van de CO2-theorie, Svante Arrhenius.

• Waardeer Interessante Tijden met je bijdrage voor het nieuws zoals je dat nog niet wist of zo had gelezen

Donatie bedrag:

€

Doneren

• Schaf je eigen exemplaar aan van ‘Liever dood dan Slaaf’ en je eigen StrijdT-bier via onze webwinkel Lieverdooddanslaaf.com