Groene grondpolitiek (125 duizend hectare grondonttrekking 1992-2025) door De Staat deed de prijs per hectare grasland tussen 1992 dramatisch opschroeven, meer nog dan verstedelijking (+/- 100 duizend hectare) Kon een boer in 1992 nog voor 16-18.000 euro een hectare grasland krijgen, in 2005 was dit na alle grondopkoop  al verdubbeld naar 35.000 euro.

Inmiddels – dankzij stikstofpolitiek die ‘grondgebondenheid’ voor boeren moet afdwingen- gaan hectares grasland voor meer dan 86 duizend euro over de toonbank. Terwijl je voor minder dan een ton per hectare al geen vruchtbaar akkerland meer kunt krijgen. Wie zelf lokaal voedsel wil verbouwen, moet dus Bill Gates heten of ASR Vermogensbeheer (6% eigendom Blackrock), de grootste landbouwgrond-verpachter.

Bij ‘natuurontwikkeling’ saboteert de overheid samen met adviesbureaus bewust de bodemvruchtbaarheid. Na afgraven van de vruchtbare toplaag kan er nooit meer landbouw bedreven worden. Dat kon je bijvoorbeeld bij de vruchtbare zeekleipolder De Waal op Texel  zien. Daar teelt Natuurmonumenten nu pitrus-onkruid en ganzenplagen, vanwege ‘de groenknolorchis’. Die kun je niet eten, wanneer de supermarkten leeg zijn.

Steeds meer grond in steeds minder handen
De overheid was dankzij ‘natuurontwikkeling’ de grootste aandrijver van kunstmatige grondschaarste en dus prijsopdrijving. Het op papier private Natuurmonumenten (tienduizenden hectares ‘gratis’ grond van de overheid sinds 1992) kon door die staatssteun samen met ASR (45 duizend hectare) en staatsbedrijf Staatsbosbeheer (56000 hectare) de grootste grondverpachter van Nederland worden. Pachtprijzen verdrie/viervoudigden van 1990-2025.

Die grondpacht aan boeren van boerengrond die ze kregen van ‘de staat’ levert Natuurmonumenten vijf miljoen euro op. Verder verpachten ze grond om lijken in de grond te stoppen in een natuurmassagraf. Dat levert Natuurmonumenten ook miljoenen op, via een aparte BV Natuurbegraven.

Volgens Boerenbusiness is het grondareaal in handen van de drie TBO’s (terreinbeherende organisaties, De landschappen, SBB en NM) vertienvoudigd van 1965 tot 2025.

Het doel van beleid is wat het doet, niet wat het ‘bedoelt’
Weliswaar kun je via het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid van de Eurosovjetunie per hectare op 174 euro inkomenssteun rekenen (Betalingsregeling) als actief boer. Maar die subsidie valt dus in het niet bij de gestegen pachtprijzen. Die subsidie kun je ook zien als Rabobank-subsidie bij het afbetalen van hypotheeklasten, of ASR-subsidie bij het betalen van je verdrievoudigde pacht.

Die prijzenstijgingen werken dus – samen met de explosie van energieprijzen en lastenopdrijving door milieubelasting en BTW- een aantal trends in de hand

• verdere vergrootschaliging resterende landbouw door prijsopdrijving
• consolidatie van grondeigendom in een kleiner aantal partijen
• moeilijker toegang tot het boerenleven voor buitenstaanders of voor een divers kleinschaliger boerenbedrijf. Denk aan ‘graangeluk’ van Marcel van Silfhout die meer agro-ecologisch wil boeren.
• Het ‘anders dan hyperintensief’ -model kan gewoon niet uit wanneer basislasten zo hoog zijn in Nederland, tenzij je onbetaalbare producten moet gaan verkopen

De Staat veroorzaakte verdere intensivering
Het CBS/Compendium voor de Leefomgeving rapporteert een afname in landbouwareaal van 11% van 1980-2025. En het aantal landbouwbedrijven- dus personen die voedsel kunnen produceren, waar je voor eten terecht zou kunnen- nam af met 66%.

Zij presenteren die afname in het frame van ‘verdere intensivering’… Terwijl bewuste groene grondpolitiek door ‘De Staat’ EN milieubeleid de belangrijkste prijsopdrijvers zijn. En prijsopdrijving is de grootste aanzet tot intensivering bij boeren die bulkproducten op een internationale markt kwijt moeten.

Het CBS-frame vertelt dus de halve waarheid.

Want intensivering volgt op prijsopdrijving van grond en ‘verduurzaming/vergroening’ van bedrijfsvoering. Nadat het aantal melkveehouders in de zelfde periode met tweederde afnam tot ongeveer 13.000 in 2025 moesten die overblijvers investeren in emissie-arme stallen, mestboekhoudingen enz.

Dat kost ze dagen administratief werk en investeringen. Stijgen de grond- en pachtprijzen, dan wordt het per hectare nog lastiger om met bijvoorbeeld natuurvriendelijk boeren de kost te verdienen. De enige weg die dan overblijft is meer koeien houden, om de stijgende lasten bij gelijk melkgeld te compenseren.

Grondgebonden ‘worden’ door hoge prijzen moeilijker
En daarop wil Jaimi van Essen (D66) die boeren nu dus afrekenen, op een trend die de overheid zelf in gang zette. Dat deed hun overheid samen met de Rabobank, waar vanaf 1992 het ‘Nationaal’ (particuliere) Groenfonds (Hoevelaken, later Amersfoort) was gevestigd van Rabo-bankier en oud-gedeputeerde Wim Meijer (PvdA)

Miljardair en veehouder Wijnand Pon van ‘Koepon’ in Groningen stuurde al een brief naar Van Essen: ook met zijn relatief grote grondareaal kan hij niet aan de stikstofregels voldoen van D66. Het doel van die regels zou op papier zijn om meer ‘grondgebonden’ te worden: dus dat het aantal koeien – platgeslaten tot ‘stikstof’- dat je hebt in evenwicht komt met je grondareaal.

Maar al zou je dat als boer dus willen, dan is het bijna onbetaalbaar geworden om nog extra grond te krijgen.

Tenzij je Bill Gates bent of ASR. Je tikt dan dankzij 30 jaar donkergroene grondpolitiek zes maal meer af dan in 1992. Wanneer je al die ‘nieuwe natuur’ bezoekt, zie je dat het ordinaire braakleggingen zijn. Er zit niks bijzonders, behalve wat onkruid en ganzenplagen. Die veroorzaken de omringende boeren (Faunafonds 2025) afgelopen jaar al ZESENNEGENTIG MILJOEN EURO schade.

Na opheffing van de Dienst Landelijk Gebied (DLG) in 2012 verloopt de financiering van die Net Zero-grondpolitiek via de provincies. Daardoor is het lastiger in te zien hoe grondtrends landelijk zich ontwikkelen.

De zogenaamde ‘decentralisatie’ maakt het dus lastiger om de overheid te controleren. Bij het CBS kun je de recente verhoudingen in pacht, eigendom enz van boerengrond inzien. (2008-2023) Maar dan krijg je een getallenbrij als dit te zien:

Een afname van 8000 hectare landbouwgrond in eigendom van 2008-2023, grond dat werd omgezet in zompieland met ganzenplagen (‘nieuwe natuur’)

Wat dit ook betekent? Wil je grond hebben om lokaal gezond voedsel te telen, dieren te houden. Dan heeft de Rijksoverheid er voor gezorgd dat dit onbetaalbaar is. Daarnaast is het door alle ‘dierwelzijn/klimaat/stikstof’-regulering domweg niet meer leuk om boer te zijn.

Maar dat is een ander onderwerp. In consequenties ligt de afbraak van de regionale en lokale voedselvoorziening dus ruim op schema, dus precies in lijn met het plan van de Verenigde Naties: Net Zero in 2050.

Een paar grote grondboeren bezitten dan bijvoorbeeld half Friesland, en de rest is braakgelegd tot gedeïndustrialiseerd themapark. Dat is ook de teneur van de Omgevingsvisie 2050. Dus de gevolgen van decennia beleid stroken met de voornemens.

De bedoeling van beleid is wat het doet
Je hoeft niet te speculeren over ‘intenties’ van uitvoerders. Zo’n Jaimi van Essen is op zijn best kwaadaardig dom, zoals het gros van het personeel bij de Rijksoverheid, het brandhout van de samenleving.

Het doel van beleid is wat het doet, niet wat het bedoelt. Volgens natuurclubs als Staatsbosbeheer en Greenpeace staat ‘de’ natuur immers nog steeds ‘op omvallen’. Daar heeft 125 duizend hectare grondopkoop voor meer dan 10 miljard euro gemeenschapsgeld niet voor gewerkt.

Dus wat het beleid wel doet, dat was en is de bedoeling, onder zowel ‘rechtse’ als ‘linkse’ kabinetten.

• een verzesvoudigde grondprijs voor weidegrond in 30 jaar tijd
• Een verdrievoudigde pachtprijs in 30 jaar tijd
• een consolidatie van grondeigendom in handen van een steeds beperktere groep, met miljardensubsidies door De Staat
• prijsopdrijving lokale en regionale voedselproductie die drijft tot hyperintensivering
• eliminatie van 66% voedselproducenten in 45 jaar tijd, waarvan 66% veehouders van 1995-2025

In effect sturen donkergroene krachten rond de rijksoverheid dus op The Hunger Games, Net Zero in 2050. Het milieu op orde en lege borden.. Geen betaalbaar kwaliteitsvoedsel van eigen bodem meer in 2050, althans, niet bereikbaar voor jou en mij wanneer de supermarkt dicht is. En daar komen dan nog duizenden hectares geofferde grond bij voor het Ministerie van Oorlog. (Wet op de defensiegereedheid)

• Waardeer je Studiecentrum voor Natuurlijke Historie, Interessante Tijden. We helpen zo ook de mainstream media voeden met keiharde gegevens, dus je donatie is hier wel op zijn plek. Van de lucht kunnen we hier niet leven.

Donatie bedrag:

€

Doneren