Wat je bij de (melk)veehouderij en landbouw ziet, een kelderende agrodiversiteit door lastenverzwaring dankzij milieubeleid en ‘dierwelzijn’ (Agenda 2030), dat zie je ook terug bij de rest van de primaire productie van Nederland. Eind 2008 telde Nederland volgens het Productschap Vee Vlees en Eieren (opgeheven in 2010) nog 19 varkensslachterijen die meer dan 25.000 varkens per jaar verwerkten. 

Nu zijn nog zes slachtlocaties over in handen van vier grote jongens Vion, Van Rooi (Helmond), Westfort (IJsselstein) en Compaxo (Zevenaar), waarvan VION (jaaromzet 4 miljard euro) nu financieel in zwaar weer verkeert en slachtlocatie Apeldoorn afstoot. En dan moet de door VVD66 voorgenomen veestapel-halvering voor ‘het klimaat/stikstof’ nog ingezet worden.

Het aantal pluimveeslachterijen daalde van 20-25 in 2005 naar 14 in 2025, en consolideerde in handen van een handvol groten, Plukon (25% Duits) Storteboom (in handen van Britse Boparan), VTM in Spakenburg en Esbro (sinds 2014 van Duitse PHW Group). Het aantal grote rundveeslachterijen bleef constant op 9, in handen van een handvol grote jongens (Vion, Fuite, Hutten) Paralel aan die implosie van de primaire Nederlandse vleesproductie, kelderde ook het aantal slagerswinkels van 2300 in 2010 verder naar ongeveer 1700 nu. 

Slachting onder kleinere slachters
Bedenk dat er in 1990 volgens Wageningse gegevens nog 44 varkensslachterijen waren. Volgens de slagzin ‘het doel van beleid is wat het doet, niet wat het bedoelt’, geldt een uitsterfbeleid van de binnenlandse primaire productie, met ‘dierwelzijn’, ‘milieu’ en ‘hygiëne’ als belangrijkste wapens: de omkering van bewijslast via voorzorgprincipe. Het Milieu op orde, lege borden.

Toen ik een reportage maakte over de ambachtelijke Slagerij van Broekhuizen (2019 voor Epoque) bezocht ik nog een kleinere varkensslachterij in Ommen. HAKA vlees.

De varkens daar kregen alle tijd even tot rust te komen, zelfs even een douche, om ze stressvrij te slachten. Die is nu over de kop geprocedeerd door de Nederlandse Voedsel Waren Autoriteit, de dieractivistische arm van het ministerie van Jaimi van Essen. (LVVN)

Uit eigen directe ervaring bij de binnenvisserij weet ik dat de NVWA een corrupte club is, waar inspecteurs die valse procesverbalen opmaken door de organisatieleiding worden ingedekt. Ze smeren je een bekeuring aan om je tot kostbare procedures te dwingen, zodat je financieel over de kop gaat.

Die NVWA dus, die trokken de erkenning van HAKA als slachthuis in, nadat ze visten op overtredingen. Ze zijn daarbij gesterkt door de Tweede Kamer. Kamerleden vinden de slachting van veertigduizend mensenbaby’s per jaar (abortussen) geen onderwerp van belang. Maar bij ‘dierwelzijn’ staan ze van ‘links’ tot ‘rechts’ in de rij.

De NVWA introduceerde op 1 december 2023. een ‘3 Strikes Out’-beleid. Dat mandaat kregen ze van een Motie van de Kamerleden Van Campen (VVD) en Eerdmans (JA21)

In 2024 moesten ze er mee stoppen en in 2026, dit jaar dus, zijn ze failliet verklaard. Ik sprak mensen in Drenthe die over die NVWA-praktijken berichten. De controleurs gaan te kwader trouw de werkvloer op, proberen iets bij je te vinden en je kunt ze niet je bedrijf in laten zonder ze te filmen. Omdat ze vissen naar iets verkeerds om je een overtreding op te kunnen leggen. Verificatie van die wandelgangen-verhalen kom ik nader op terug.

Georganiseerd Producenten-wantrouwen nekt het vlees-MKB
Met HAKA vlees is dus 1 van de laatste kleinere varkenslachters door de NVWA om zeep geholpen. De belangrijkste reden waarom alleen enkele grote jongens over blijven is regelgeving. Met mijn lieftallige robot heb ik voor jullie even de belangrijkste op een rij gezet

• De meest hinderlijke, die (volgens Roger Scruton ook in Engeland tijdens EU-lidmaatschap) kleine slachterijen sloopte is EU-Verordening (EG) nr. 854/2004. Die werd later vervangen door Verordening (EU) 2017/625) en de Nederlandse uitwerking via de NVWA.

Boven bepaalde drempels (aantal dieren per week/jaar of slachtsnelheid) is permanent toezicht verplicht, dus een extra FTE per jaar. De officiële dierenarts moet aanwezig zijn bij ante-mortem- en post-mortemkeuring. Bij lage volumes is dit een zware vaste last die uitsterfbeleid en consolidatie in de hand werkt.

• Dierenwelzijn bij de slacht – Verordening (EG) nr. 1099/2009. Inhoud: Strenge eisen aan bedwelming, handling, huisvesting in het slachthuis, opleiding van personeel (certificaat van vakbekwaamheid) en monitoringprocedures. Nederlandse uitwerking: Wet dieren + Besluit houders van dieren + NVWA-werkvoorschriften.

Dat vroeg nieuwe investeringen in apparatuur, training, procedures en documentatie. Kleine bedrijven hebben moeite om aan alle operationele voorschriften te voldoen zonder schaalvoordelen.

•  Hygiënepakket / HACCP (Hazard Analysis and Critical Control Points, sinds 2006) dankzij verordening (EG) nr. 852/2004 en 853/2004 (hygiëne van levensmiddelen en specifieke voorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong).

Hoe meer ambtenaren, hoe minder mkb
Health and Safety, oftewel, producentenwantrouwen verplicht tot HACCP-systemen, structurele eisen aan gebouwen, schoonmaakprotocollen, sporenonderzoek. Daardoor ben je nog meer geld kwijt en controlekosten, die je als mkb de das om doen bij toch al lage marges. Bij de Nederlandse Voedsel Waren Amateurs danken ze er vele baantjes aan, het door ngo’s gezaaide producentenwantrouwen.

Dus de combinatie van verplicht veterinair toezicht + dierenwelzijnsverordening 1099/2009 + hygiëne-eisen deed de mkb-vleessector afgelopen twintig jaar de das om. Strengere milieu- en omgevingsvergunningen (IPPC-richtlijn / Omgevingswet) voor grotere volumes. Daarnaast nieuwe Identificatie & Registratie (I&R) en transportregels.

En dan kwam er vanuit de Tweede Kamer ook nog druk om camera’s in slachthuizen te installeren vanaf 2018.

Grote concerns kunnen deze vaste kosten (dierenarts, camera’s, HACCP-systemen, training, juridische compliance) over miljoenen dieren uitsmeren. Die hebben ook minder moeite met alle juridische rompslomp. Bij kleine en middelgrote slachterijen stijgt de kostprijs per dier snel, waardoor concurrentie met de grote spelers moeilijk wordt. Dit heeft de consolidatie (minder locaties, grotere bedrijven) sterk versneld.

En dan komt er sinds 2024 ook nog een aangescherpte IPPC richtlijn voor industriële emissies waar ook de veehouderij onder valt. Dan is het lastiger een Omgevingsvergunning te krijgen, bij een ambtenaar/D66’er die toch al vindt dat ‘de vleesindustrie’ een ‘klimaatcrisis’ zou veroorzaken.

Alleen de allergrootsten blijven (voorlopig) over
Exportslachter Gosschalk in Epe werd recent opgeslokt door de Fuite Group en gaat als Family Beef verder. De slachterij van Wouters Vleesgroothandel in de Hoef ging de fik in, en gaat nu enkel door als verwerker in Maarssen. En dat is van de afgelopen vijf jaar.

Zelfs een slacht(fusie)reus als VION (jaaromzet dik 4 miljard euro) kwam al in financieel zwaar weer terecht, met een nettoverlies van 61 miljoen euro in 2025.(vijfde verliesjaar op rij bij gelijke omzet) VION ontstond zelf in 2005 als schaalvergrotende fusiereus, die ‘groot worden’ als overlevingsstrategie koos.

Een krimp van de veestapel geldt hier als reden, naast exporttarieven naar China. Het is nog maar de vraag of VION dit overleeft.

Ze begonnen als Dumeco Nederland in 2003. Dumeco zelf was al een fusie van onder meer EnCeBe (Export-centrale Boxtel, opgericht 1925/1929), Coveco en Gupa. Begin 2003 slokten ze de Norddeutsche Fleischzentrale (NFZ / Nordfleisch) op. Daarna namen ze Hendrix Meat Group Nederland over van Nutreco.

Hendrix zelf ontstond in 1998 uit fusie van Hendrix’ Vlees (Druten), Smits (Emmen) en Murris (Meppel

De VION-holding heette eerst Best Agrifund, daarna Sovion, en vanaf 2005/2006 Vion Food Group. Die probeerden zich op te blazen met internationale overnames. Zoals in 2008: Grampian Country Food Group (Verenigd Koninkrijk) met 40 Britse slachterijen en vleesfabrieken (vooral pluimvee en varkensvlees) voor meer dan €400 miljoen. Die werden later weer verkocht.

Ze slokten Weyl Beef – Nederlandse runderslachterij op en Adriaens (Zottegem, België) en probeerden vooral in Duitsland (Südfleisch) een voet tussen de deur te krijgen met overnames.

Regeldruk = Agenda 21
Die regels ontstonden allemaal niet, omdat we hier bij bosjes dood neervielen van voedselvergiftiging. Die ontstonden vanuit de voorzorgprincipe- en dus krimpfilosofie van de Agenda 21 van de Verenigde Naties. (nu eiwittransitie) Net als die oormerken bij koeien vanwege ‘gekke koeienziekte’, een handvol gevallen waardoor de hele veestapel nu met gele merken loopt.

Uw gezondheid zal het RIVM worst zijn: ze bieden je nu ook ‘gratis’ die corona-gentherapie aan terwijl al honderden doden vielen door bijwerkingen als trombose en miocarditis. Dat zelfde RIVM hoor je ook niet over 40 duizend abortussen per jaar op menselijke baby’s in Nederland. Hangen ze daar in abortusklinieken ook camera’s op om die mensenslagers te controleren?

Dus waarom dan ineens al die poeha over ‘dierwelzijn’? En als je een dier toch dood maakt om op te eten, verlos je die beter uit een ellendig leven dan als gemasseerd Wagayou rund bij een symfonie van Mozart. Er zijn veel mensen die veel ellendiger eindigen.

Het doel van beleid is wat het met producenten doet. Het doel is dus een uitsterfbeleid van mkb in de vleesproductie en consolidatie van productie in handen van een handvol partijen.

Oftewel het motto van deze week: Het Milieu op Orde, Lege borden! Net Zero in 2050, Let the Hunger Games begin! Want als zelfs VION zo makkelijk kan omvallen, hoe kwetsbaar is de vleesproductie in NL dan wanneer D66 er in slaagt de veestapel te halveren?

• Ondersteun mijn uitzoekwerk naar de (effecten van de 2030/2050 Agenda) met een bijdrage klein of groot

Donatie bedrag:

€

Doneren

Kijk ook Interessante Tijden TV iedere week, like en subscribe