
Opgeteld 14,7, niet 17,4
De persafdeling van de Europese Centrale Bank bracht 22 november een persbericht uit, waarin staat: The outstanding amount of sustainable debt securities issued in the euro area has nearly quadrupled in the last four years, rising from EUR 453 billion in January 2021 to EUR 1.74 trillion in September 2025.
Maar wanneer je de bron checkt met gegevens blijkt die ‘groene’ schuld niet 1740 miljard te bedragen maar 1470 miljard. Dat is dan geen verviervoudiging maar ruime verdrievoudiging. Het lijkt er dus op dat de persafdeling een vergissing maakte, en Brilsmurf als ik ben attendeerde ik ze er op.
Want ik wil in mijn Clintel-onderzoek geen valse getallen citeren, enkel omdat de ECB moet doorgaan voor ‘betrouwbare autoriteit’. Ook kan de 480 miljard euro publieke klimaatschuld niet kloppen die de ECB opgeeft. Want alleen al de Europese Investerings Bank gaf 103 miljard euro klimaatobligaties uit sinds 2015.
Ik kreeg dit op zich keurige antwoord:
Dear Rypke,
You can find detailed information on the sustainable finance indicators published by the ECB on the following webpage:
ECB Sustainable Finance IndicatorsThe EUR 1.74 trillion outstanding amount represents all sustainable debt securities, which include green, social, sustainability, and sustainability-linked debt securities, issued by all sectors, including governments, within the Euro Area. Specifically, in chart 5 on the linked page, you can see that the outstanding amount of green debt securities issued by Euro Area governments account for around EUR 380 billion at the end of October 2025. To obtain the amount outstanding of all sustainable debt securities issued by Euro Area governments, please go to the ECB Data Portal (Securities issues).
For further definitions and data, please refer to the links below:
ECB Sustainable Finance Indicators
Securities issues
Securities holdingsDBest,
Benoit DeegPrincipal Press Officer
DG-C/NEWS
EUROPEAN CENTRAL BANK
Ext. 95686

Hoe is die figuur opgebouwd?
Waarop ik de volgende vraag retour stuurde. Want weliswaar geeft de grafiek 5a aan dat er voor 380 miljard eu zou uitstaan aan ‘groene’ overheidsobligaties. Maar hoe ze daar aan komen, en of dat alleen 2024/25 behelst of alle obligaties sinds 2015 (Akkoord van Parijs) staat er niet bij.

Bron: halfjaarbericht 2025 NWB
Immers, enkel Nederland’s Ministerie van Financien heeft al voor 27 miljard euro ‘groene’ schuldpapieren uitgegeven, Tennet 20 miljard euro, en de NWB voor 26,9 miljard euro aan ESG-obligaties (groen en sociaal, dus SDG-beleid), volgens hun halfjaarbericht 2025. Daarvan is sinds 2014 al 7,4 miljard euro ‘groene’ obligatie, dus bedoeld voor klimaatschulden die waterschappen en gemeentes maken. Want de NWB is de leenbank van lagere overheden.
Dear Benoit Deeg
Thank you for your reply
if I ad the data on the given link, adding green debt securities ( 1179874.492) to social debt securities (290283.827) I arrive at 14,7 trillion
So did you not make a mistake in calculation in the press release stating 17,4 trillion. I do that on a regular basis in writing, mixing up numbers, but it must be 14,7
https://data.ecb.europa.eu/data/datasets/CSEC
And what is the source of the 380 billion, as there is no figure in the data of a cumulative green debt: EU-nationstates ‘green bonds’ and green bonds issued by the European Commission (pe Next Gen EU)facility. Pe, Germany’s KfW issued a total of 82,8 billion in green and social bonds, the Dutch 27 billion in Green Bonds. Adding NWB’s issuance of 70+ billion and Tennet (20 billion) makes it unlikely that the 380 cover all green debt issued by memberstates and their statecompanies
So is the 380 billion only the figure issued by European Commission through Next Gen EU, or does it also include individual EU-memberstates and their state companies?
best regards
Rypke Zeilmaker

NWB: Het aangaan van publieke schulden verkopen als iets positiefs
Wat verder opvalt, is dat het aangaan van publieke schulden door deze mensen steeds gebracht wordt als goed nieuws. Zoals NWB jubelt:
Ismail Aouden, Treasury Officer NWB Bank deelt zijn enthousiasme:
“Deze transactie is een duidelijk bewijs van het vertrouwen dat een gediversifieerde, internationale investeerdersbasis in ons stelt. Het is een fantastische prestatie om bijna 50 hoogwaardige investeerders aan te trekken. Het mooiste is dat deze succesvolle benchmark direct bijdraagt aan voordelige financieringsvoorwaarden voor de Nederlandse publieke sector. Dat motiveert mij!”

Geruststellend, Ismael Aouden helpt Nederlandse gemeentes schulden aangaan
EIB, de NWB van EU
Dus ze tonen enthousiasme dat gemeentes steeds meer schulden aangaan, zodat zij meer geld op de kapitaalmarkt moeten lenen. De grootste investeerders in hun Groene Obligaties zijn vervolgens vooral Centrale Banken. (61 %) Dat betekent dat Centrale Banken de obligaties opkopen door een gelijk bedrag aan geld bij te drukken. Dus dat ze zo inflatie aanjagen.
Want eigen vermogen, dat hebben zowel DNB als de ECB nauwelijks.
De Nederlandse Bank heeft maar voor 8,5 miljard euro eigen vermogen aan beleggingen, waaronder voor 4,6 miljard euro in staatsobligaties. De Europese Centrale Bank heeft slechts 10 miljard euro ‘eigen vermogen’, (peildatum 1 januari 2024) wat afkomstig is van de centrale banken van natiestaten. (DNB stortte een dikke half miljard euro)
Dus de obligaties die door centrale banken worden gekocht van NWB (een 100 procent staatsbank) zijn gekocht door geld bij te drukken.
Door inflatie. Of voor een deel door geld bij te drukken en dat als ‘saldo’ bij te schrijven bij NWB.
Of het moet van de Europese Investerings Bank komen. Die gaf van 2015-2024 al voor 100 miljard euro aan klimaatschuldpapier uit, om klimaatprojecten te financieren van overheden, zogenaamde Climate and Sustainability Awareness Bonds. Dat is onderdeel van hun Climate Bank Roadmap 2021-2025. De EIB is de publieke investeringsbank van EU-lidstaten, dus gelijk aan wat de NWB doet bij Nederlandse lagere overheden, en 100 procent staatsbank.

Goed nieuws, nog meer schulden gemaakt!
Het aangaan van die schulden – met een looptijd van tien jaar- werd ook bejubeld als prestatie:
EIB-president Nadia Calviño verklaarde: “De mijlpaal van 100 miljard euro die we vandaag vieren, symboliseert de fenomenale ontwikkeling van de markt voor duurzame obligaties sinds de EIB in 2007 als eerste met de uitgifte begon. Kapitaalmarkten spelen een sleutelrol in de groene transitie naar een duurzame economie – en de EIB zal deze blijven ondersteunen via haar financierings- en leenactiviteiten.

Climate Bank Roadmap EIB: Een klimaatmodel berekent ‘schaduwkosten’ van 250 euro per ton CO2. Zo legt EIB het aangaan van publieke schuld uit als maatschappelijke winst
Daar kwam in 2025 volgens Net Zero Investor nog een extra schuldpapier uitgifte bij van 3 miljard euro:
The European Investment Bank (EIB) has issued the largest ever bond aligned with the European Green Bond Standard (EuGBS), marking a major step in aligning capital markets with the EU’s green finance framework.
The €3bn Climate Awareness Bond (CAB), maturing in May 2037 and offering a 3.125% annual coupon, drew overwhelming investor interest, with the order book more than 13 times oversubscribed. Over 300 orders pushed the final book size beyond €40bn.
Demand was predominantly driven by bank treasuries which accounted for 46% of investors, followed by 38% from fund managers, the remaining 16% was acquired by central banks and other official institutions.

100 miljard euro publieke schulden and counting
Dus ook de 380 miljard euro klimaatschuld van publieke instellingen kan niet kloppen. Omdat alleen al de EIB nu meer dan 103,5 miljard euro klimaatschuldpapier uitgaf. En van die financiele producten is uiteindelijk de belastingpopulatie van EU-lidstaten de risicodrager. Die mogen de rentes ophoesten en de afbetaling van alle klimaatschulden.
- Ondersteun het onderzoek van Interessante Tijden naar ‘klimaat’ als financieel product met een donatie, zodat we verder kunnen graven.