Amazon lanceerde een eigen Klimaatbelofte in 2019 om zichzelf groen te wassen met carbon credits. Ze stortten twee miljard dollar in een groenwasfonds voor investeringen in projecten die op papier CO2 uit de lucht halen.

Dat kan met boompjes planten, maar ook met biodieselplantages. Volgens Amazon- dat verwijst naar het IPCC- zou deze eeuw liefst 1000 gigaton CO2 uit de lucht gehaald moeten worden om binnen het CO2-budget te blijven van het Akkoord van Parijs. (2016)

De vrijwillige ‘markt’ voor CO2-credits was in 2025 nog niet bijster groot, dik 1.4 miljard dollar marktvolume. Dat is een schijntje vergeleken met de jaarlijkse CO2-belastingopbrengsten van 100 miljard dollar per jaar. Bij die belastingheffing zit Nederland in de top 5 van de wereld.

Lower fuel inset credits
Op 19 februari dit jaar boden ze hun toeleveranciers een nieuw ‘groen’ product, om ook hun aanvoerketens groen te wassen. Ben je leverancier van Amazon, dan kun je credits kopen die het doen lijken alsof je auto rijdt op biodiesel. Dat meldt The Carbon Herald, een krant die volledig gewijd is aan de CO2-zwendel:

The technology giant will make lower-carbon fuel inset credits and superpollutant neutralization credits available to qualified suppliers, customers and companies that have signed The Climate Pledge, launched in 2019, according to a recent announcement.

The move builds on the existing carbon credit offerings on Amazon’s Sustainability Exchange—a platform launched to share decarbonization tools and solutions with companies across its value chain—tied to forest protection, restoration and emerging carbon removal technologies.

Je kunt dus de CO2 van je wagenpark via Amazonprojecten compenseren, door ‘zogenaamd’ op biodiesel te rijden, ook als je niet op biodiesel rijdt. Voor die markt verwijzen ze naar het IPCC. Die stellen inderdaad:

C.3. All pathways that limit global warming to 1.5°C with limited or no overshoot project the use of carbon dioxide removal (CDR) on the order of 100–1000 GtCO2 over the 21st century. CDR would be used to compensate for residual emissions and, in most cases, achieve net negative emissions to return global warming to 1.5°C following a peak (high confidence).

Teveel landoppervlak nodig
Maar over de technieken die nu in omloop zijn voor effectieve CO2-vastlegging is het IPCC niet enthousiast. Want bio-energie inclusief het in de grond spuiten van de CO2 daaruit (BECCS) vinden ze niet een goed idee. Want dat kost veel te veel landoppervlak (denk aan al die plantages voor energiegewas in plaats van voor voedsel)

CDR deployment of several hundreds of GtCO2 is subject to multiple feasibility and sustainability constraints (high confidence).

Significant near-term emissions reductions and measures to lower energy and land demand can limit CDR deployment to a few hundred GtCO2 without reliance on bioenergy with carbon capture and storage (BECCS) (high confidence).

In dit artikel van Carbon Credit voorstanders MSCI zie je wat de huidige markt in die CO2 credits inhoudt. Er was in 2024 voor 1.4 miljard dollar aan handel in hete lucht in omloop op die ‘vrijwillige’ koolstofmarkt.

Een ton CO2 op die vrijwillige markt kost gemiddeld 6,34 dollar en is een goedkope manier om van je CO2 af te komen, vergeleken met ETS (emissierechten gaan nu voor 70 dollar in de EU)

There were over 6,200 carbon projects registered across the 12 largest international crediting registries at the end of 2024.[1] These projects issued 305 MtCO2e of credits in 2024 and have now issued more than 2.1 billion credits since the Paris Agreement was signed in late 2016.

Last year, 180 MtCO2e of these credits were “retired,” meaning that they were permanently removed from the market, typically because a corporation has voluntarily used them as part of their climate strategy.

Gevaar van Greenwashing
De meeste van die gecompenseerde Co2-tonnetjes komen terecht in geld voor windturbines (renewable energy) en het planten of ‘niet kappen’ van bos (REDD+) zoals bovenste staafgrafiek toont. De Wereldbank stelt dat er nu 6 miljard van die Carbon Credits zijn uitgegeven.

Dat kun je weer bij hun Carbon Pricing Dashboard zien.

Van de 6 miljard carbon credits die de Wereldbank vermeldt, werden 3,1 miljard verhandeld via het Clean Development Mechanism (CDM) van het Kyoto Protocol in 1997 (artikel 12, ‘certified emissions reductions’ in ontwikkelingslanden) en Joint Implementation. De eerste CDM-projecten werden uitgevoerd door Europa en Japan. Die hadden zich aan Kyoto verplicht, de VS niet.

CDM was dus een goedkope manier voor EU-landen om van CO2 af te komen. Daarom zie je op het kaartje China ook zo dik ingekleurd staan. Nederland liet er CDM-credits opwekken door er windfarms te financieren.

De CDM-‘beurs’ met handel in CO2-credits – gegenereerd door CDM-projecten- ging van start in 2008 maar stortte in 2012 alweer in. Die tellen gemiddeld voor 10 dollar per stuk, maar rond 2012 waren ze nog minder dan een dollar waard. Dat werd veroorzaakt door een ‘Carbon Panic‘, verlies van marktvertrouwen.

De Financiële Crisis (2008) en de economische krimp deden de vraag naar carbon offset inzakken. Het was dan ook een ‘markt’ die voortkwam uit regeldwang, niet omdat mensen om CO2-projecten an sich zitten te springen. Zoals de Wereldbank stelde in 2008:

The CDM alone saw primary transactions worth US$7.4 billion (Euro 5.4 billion), with demand coming mainly from private sector entities in the EU, but also from EU governments and Japan.

Het CDM ging in 2015 over in het Parijs Akkoord artikel 6.4, het Paris Agreement Crediting Mechanism. Volgens dat artikel kunnen landen CO2 uitruilen om hun NDC’s te halen. (nationale klimaatdoelen)

Te ingewikkeld om ooit succes te zijn
Aan CDM en JI werden 3.1 miljard credits besteed, 2 miljard daarvan voor CDM. Daarvan kan een land bijvoorbeeld een elektrische kookstof voor een bedelaar onder de evenaar financieren ipv z’n haardvuur, of Chinese windmolens door Nederland. Na de crash van 2012 bleef CDM wat doormodderen, er bleven credits over waar niemand iets mee deed.

Eind 2026 zou CDM volledig opgaan in PACM, zo werd op COP30 in Belem beslist in november 2025. De landen die het meeste profiteerden van CDM zijn China en India. Daar werd het meest door EU-landen geïnvesteerd om CO2-offsets te genereren.

Daarnaast kunnen landen zelf offset-credits genereren in eigenland, zoals Australië deed. Dat telt voor 0,51 miljard van de totale 6 miljard. De totale cashflow door die credits – inclusief de ‘vrijwillige koolstofmarkt’- kan tussen de 30-40 miljard dollar hebben gelegen.

Dat bedrag is natuurlijk een schijntje vergeleken met de enorme belastingopbrengst van CO2, die volgens de Wereldbank in 2025 al 100 miljard dollar per jaar bedraagt. Nederland staat in de mondiale top 5 met hoogste CO2-belastingen na Uruguay, Liechtenstein, Zwitserland en Noorwegen.

Het idee lijkt in eerste instantie aardig, dat je de eigen zonden met het planten van boompjes compenseert of wat windmolentjes.

Maar voor het betrouwbaar maken van die CO2-markt heb je een heel controlemechanisme nodig. Want wie controleert hoe de boompjes die je in jaar x plantte wel zoveel CO2 opnamen, of dat ze er nog maar staan?

Koolstofverificatiebedrijfven
Daarvoor heeft de European Space Agency een eigen CO2-spionagetraject opgericht: Earthbanc.

Using satellite technology and machine learning, Earthbanc is increasing the efficiency of carbon verification in both trees and soil by 80,000-fold, thereby opening carbon markets to 500 million small and large holders, who can now monetise their carbon.

Ze kunnen dus met satellieten zien of er daadwerkelijk CO2 wordt vastgelegd. Ze werken dus als een private overheid, die kijkt of je wel netjes je CO2-zonden verstouwt. Daarmee helpen ze om bonusgraaiende CEO’s en hun al even waardeloze bedrijven bij het groen wassen van het eigen imago:

This solves many of the social inequity problems that current approaches to forest and carbon projects create. Earthbanc verified carbon offsets provide deep social and environmental impact, and track biodiversity metrics, making them the obvious choice for businesses that are serious about contributing to the SDGs.

Kortom: de hele CO2-zwendel is veel te ingewikkeld om ooit een succes te kunnen worden. En de ondoorzichtigheid is een grote uitnodiging voor zwendel en groenwasserij. Wie controleert er nu immers of die emissies daadwerkelijk zijn vermeden, en ten opzichte van wat?

Wanneer ik dit nu al jaren bestudeer en er nog bijna niks van begrijp…dan snapt 99,9 procent van de bevolking het al helemaal niet. De enige logische conclusie: CDM en emissiehandel zijn er om publiek geld rond te pompen en privaat geld voor een nieuw financieel product: CO2.

• Waardeer het werk van je studiecentrum voor Natuurlijke Historie, Interessante Tijden met een bijdrage klein of groot

Donatie bedrag:

€

Doneren