De Vlinderstichting kwam afgelopen maand met een jankbericht zoals we dat van ambtenaar-afhankelijke organisaties kennen. Een nieuwe Rode Lijst voor subsidievragende soorten is opgesteld, na de laatste in 2011: “Libellen van vennen en sloten slaan alarm.”

Daarom zouden we volgens de Vlinderstichting “biologische groenten” moeten eten zodat er “minder pesticiden worden gebruikt. Het gebruik van ecologisch verantwoorde schoonmaakmiddelen helpt zeker ook.”

Maar een betere kop had geweest: “Meer soortenrijkdom door klimaatopwarming”, want er kwamen vier nieuwe fantastische soorten als de Zuidelijke Keizerlibel bij. Koop dus liever een SUV-benzineslurper en help de Libellen in dit land. Wat mij verder opviel, wat ik altijd ‘Blauwe Libelle’ noemde heet de Bos/Weidebeekjuffer. Volgens hun is ie ‘bedreigd’ terwijl je ‘m in Friesland steeds meer ziet.

Andermaa weer een bewijs dat die dekselse ‘opwarming’ niet enkel een ramp is maar juist vele winnaars kent. Libellen worden immers actief bij temperaturen boven de 15 graden en hebben dus meer tijd hier in Nederland gekregen een betekenisvol leven te leiden. Steun daarom ook mijn onderzoek naar de Klimaatzwendel met een tikkie.

Er kwamen meer soorten bij dan er verdwenen, en de trends zijn evenredig: evenveel soorten namen in aantal af als dat er in aantal toenamen. In plaats daarvan horen we nu:

“algemene, wijdverbreide soorten gaan massaal achteruit. Dat is een verontrustend signaal: er is iets heel erg mis met ons oppervlaktewater.”

En klimaatopwarming- waardoor er vier soorten bij kwamen- wordt vervolgens vooral als ramp geschetst, omdat dit de zuurstofrijkdom in het water zou bedreigen:

Bij de achteruitgang van venlibellen lijken klimaatverandering, en daarmee samenhangend de zuurstofbeschikbaarheid in het water, cruciale factoren te zijn. Uit recent onderzoek blijkt dat de libellenlarven – die in het water opgroeien – vaak alleen op de meest zuurstofrijke plekjes in de vennen nog overleven.

En dat zou dan vooral in vennetjes zijn, zo weten ze ‘waarschijnlijk’ (ze gissen wat)

Daarnaast lijken sommige soorten meer zuurstof nodig te hebben dan verwante soorten die meer in het zuiden van Europa leven. Een hogere watertemperatuur verhoogt de zuurstofbehoefte van een libellenlarve, terwijl warm water juist minder zuurstof bevat. Daarnaast gaat afbraak van slib sneller bij hoge temperaturen. En ook dat verbruikt meer zuurstof.

Op warme dagen hebben de larven van venlibellen dus waarschijnlijk te weinig zuurstof.

Ongetwijfeld volgde vervolgens een sneer richting de landbouw. Terwijl ondertussen het gebruik van die vermaledijde neonicotinoïden al verboden was. Bestrijdingsmiddelen kunnen het niet zijn. Wat misschien een oorzaak kan zijn- wanneer de verkondigde ’trend’ klopt- is dat het schouwen van sloten is veranderd.

Dus het uit de sloot halen van waterplanten dat boeren moeten doen van Waterschappen tegen verlanding.

Dat doen ze nu al in de zomer, terwijl dit vroeger (vijfentwintig jaar terug) altijd in februari plaatsvond, voor zover ik herinner. Een andere ’trend’ kan zijn dat de voedselrijkdom van het water verder afnam, oligotrofer werd dankzij KRW-maatregelen voor ‘waterkwaliteit’. Die zijn daarin versmald tot ‘zo voedselarm mogelijk’.

Wat ik altijd ‘Blauwe Libel’ noemde, blijkt de Weidebeekjuffer te zijn, die ‘bedreigd’ op de rode lijst staat. Maar je ziet hem overal, zoals langs de Boorne in Friesland. Of is dat de Bosbeekjuffer, een kniesoor die het verschil ziet.

De eigen observaties hier in Friesland zijn juist dat je veel en veel meer grote libellen ziet in de laatste vijftien jaar. We hadden hier al de viervleklibel, de grote glazenmaker zien we hier regelmatig aankomen.

Het wemelt overal van de oeverlibellen. Laten we dus vaststellen dat het een komen en gaan van soorten is. Ze blijven af- en toenemen naarmate het milieu verandert. “De ene soort profiteert en de ander wat minder”, had ook een persbericht kunnen zijn.

Maar of je daarmee een krant voor massamensen zou halen, tussen de berichten over oorlog met Rusland en het Hantavirus. We krijgen daarom nog een leefstijladvies mee, dat rechtstreeks bij het Odin-Groentepakket met Ecovert-teringzeep op Droevendaal geleverd had kunnen worden:

Nu we gewone libellensoorten zo hard achteruit zien gaan, weten we dat we waterkwaliteit hoger op de agenda moeten zetten.

Dat geldt voor beleidsmakers, beheerders van natuurgebieden, stedelijk gebied en boerenland, maar ook voor u en mij.

Voor iedereen die zich kan inzetten voor een schone leefomgeving. Als er meer biologische groenten worden gekocht, worden er minder pesticiden gebruikt. Het gebruik van ecologisch verantwoorde schoonmaakmiddelen helpt zeker ook.

Alsof je met Ecover afwasmiddel ook maar iets schoon kreeg, toen we dat gebruikten. Er ging juist een oorverdovend gejuich bij de bacteriën op uit de wasbak zodra daar de dop vanaf ging.

Het water is nog nooit zo ‘schoon’, voedselarm geweest. Dat kan het dus niet zijn. Een beter idee, dat hebben ze ook: maak van je tuin geen betegelde parkeerplaats, maar leg een vijvertje aan. Deed ik ook bij remigratie naar Friesland:

Je hebt het met die alleraardigste mensen van de Vlinderstichting uit Wageningen te doen, gevangen als dat ze zitten in hun dogma’s over ‘natuurlijkheid’, beleidsafhankelijkheid en loser-focus.

In mijn eigen natuurhistorisch hoofdwerk ‘Liever dood dan Slaaf‘ vind je ook een foto van een jagende Keizerlibel, hoofdstuk 2. Genomen in een verwaterde steengroeve in de Eifel: wat een geweldige oerdieren, wanneer ze langs zoeven! Het kostte me de nodige moeite en oefening om ze er vliegend op te krijgen maar zie in het boek, dat het gelukt is.

We zijn bij Interessante Tijden meer fan van winnaars dan van de losers, de uitkeringtrekkertjes van de natuur waar altijd weer wat mee is, hoeveel subsidie je er ook tegenaan gooit. Je kunt ze fatbikes geven, taalles, de weg naar het UWV in het Arabisch uitleggen. En dan nog… de ondankbaren…

• Waardeer je studiecentrum voor Natuurlijke Historie met een bijdrage klein of groot voor nuchter natuurnieuws 

Donatie bedrag:

€

Doneren