Op de zondag geen profane boodschappen. Dan lezen we uit de Heilige Schrift, Het Boek waarop de Westerse beschaving rustte. In San Gimignano zagen we een Dante-impersonator optreden die de ‘hel’ beschrijft met zeven sferen uit zijn Divina Commedia.

Daarom komen we nu bij de Bijbelse ‘hel’-beschrijving, het Griekse Gehenna waar ook Jezus naar verwijst in de Evangeliën. Dat verwijst naar het Hebreeuwse Dal van (de zoon van  = Ben) Hinnom.

De profeet Jeremia noemt dit dal als een plaats waar kinderoffers met vuur plaatsvonden, en stelt dat JHWH er een plaats van oordeel van zal maken. Dat oordeel vond plaats via de Babylonische ballingschap. Die beschrijving staat ver af van de sferen van de hel van Dante, waar overleden mensen kwellingen doorstaan. 

Ge Henna, Ge Hinnom
De passage uit Jeremia 19 gaat aldus:

Zo zegt de HEERE: Ga een aarden pottenbakkerskruik kopen, en neem enkelen van de oudsten van het volk en van de oudsten van de priesters mee.
Ga uit naar het dal Ben-Hinnom, dat bij de ingang van de Schervenpoort ligt, en predik daar de woorden die Ik tot u spreek,
en zeg: Hoor het woord van de HEERE, koningen van Juda en inwoners van Jeruzalem. Zo zegt de HEERE van de legermachten, de God van Israël:

Zie, Ik ga onheil brengen over deze plaats, zodat bij ieder die het hoort, zijn oren zullen tuiten, omdat zij Mij verlaten hebben, deze plaats van Mij vervreemd hebben, en reukoffers gebracht hebben aan andere goden, die zij niet gekend hebben, zij, hun vaderen en de koningen van Juda.

Zij hebben deze plaats gevuld met bloed van onschuldigen.

Zij hebben de hoogten van de Baäl gebouwd om hun kinderen met vuur te verbranden als brandoffers voor de Baäl, wat Ik niet geboden en niet gesproken heb, en in Mijn hart niet is opgekomen.
Daarom, zie, er komen dagen, spreekt de HEERE, dat deze plaats niet meer genoemd zal worden Tofet en het dal Ben-Hinnom, maar Moorddal.

In Jeremia 32 (31-35) is het niet de Baäl maar de Molech, waar afvalligen aan offerden in het dal van Ben Hinnom:

Want deze stad is Mij tot Mijn toorn en tot Mijn grimmigheid geweest, vanaf de dag dat zij haar gebouwd hebben tot op deze dag, zodat Ik haar moet wegdoen van voor Mijn aangezicht, vanwege al het kwaad van de Israëlieten en de Judeeërs, dat zij gedaan hebben om Mij tot toorn te verwekken, zij, hun koningen, hun vorsten, hun priesters en hun profeten, de mannen van Juda en de inwoners van Jeruzalem.

Zij keerden Mij de nek toe en niet het gezicht, hoewel Ik hen vroeg en laat onderwees. Zij luisterden echter niet en aanvaardden de vermaningen niet.
Zij zetten hun afschuwelijke afgoden in het huis waarover Mijn Naam is uitgeroepen, om dat te verontreinigen.

Zij bouwden de offerhoogten van de Baäl, die in het dal Ben-Hinnom zijn, om hun zonen en hun dochters voor de Molech door het vuur te laten gaan, wat Ik hun niet geboden had. En in Mijn hart was het niet opgekomen dat zij deze gruweldaad zouden doen, zodat ze Juda zouden doen zondigen.

Het Oordeel dat in het dal (vlak bij Jeruzalem) plaats vindt op Godsspraak is echter vervuld, toen de Judeeërs door Babylon werden veroverd. Daarover getuigt Jeremia (vers 36) vervolgens:

Welnu, daarom, zo zegt de HEERE, de God van Israël, van deze stad, waar u van zegt: Zij is door het zwaard, door de honger en door de pest in de hand van de koning van Babel gegeven:
Zie, Ik ga hen bijeenbrengen uit al de landen waarheen Ik hen in Mijn toorn, in Mijn grimmigheid en in grote verbolgenheid verdreven zal hebben, en Ik zal hen terugbrengen naar deze plaats en hen onbezorgd doen wonen.

Het Oordeel van de Joodse Bijbel (Tenach) is dus van een totaal andere orde dan wat christenen en Dante er later van maakten.

Het is een afstraffing na afvalligheid hier op aarde in een concrete plaats, Ben Hinnom. Die afstraffing was het verlies van Jeruzalem, en daarop zou een restauratie volgen van het Verbond. Een COLLECTIEF verbond met een heel volk zou hersteld worden, waardoor JHWH zich wil profileren. En niet een individueel verbond met een afzonderlijk mens, wat de christenen er van maakten.

Jeremia vervolgt (37-41):

Zie, Ik ga hen bijeenbrengen uit al de landen waarheen Ik hen in Mijn toorn, in Mijn grimmigheid en in grote verbolgenheid verdreven zal hebben, en Ik zal hen terugbrengen naar deze plaats en hen onbezorgd doen wonen.
Zij zullen Mij tot een volk zijn, en Ík zal hun tot een God zijn.

De Restauratie van het Verbond, lijkt een beetje op hoe JHWH alle leven op aarde uitroeide met de Zondvloed. Waarna Hij het weer goed maakt. De straffer en kweller is JHWH zelf, niet een fictieve ‘satan’, de tegenstrever Ariman die uit de Zoroastrische mythologie afkomstig is. Dus de mythologie van de Perzen die Babylon zouden veroveren, waarna de ballingschap door Koning Cyrus werd opgeheven.

Ik zal hun één hart en één weg geven om Mij te vrezen, alle dagen, hun ten goede, en hun kinderen na hen. (collectief verbond niet individueel RZ)
Ik zal een eeuwig verbond met hen sluiten, dat Ik Mij van achter hen niet zal afwenden, opdat Ik hun goeddoe. En Ik zal Mijn vreze in hun hart geven, zodat zij niet van Mij afwijken.
Ik zal Mij over hen verblijden en hun goeddoen. En Ik zal hen in getrouwheid in dit land planten, met heel Mijn hart en met heel Mijn ziel.

De christenen maakten er een Grieks-Romeinse ‘hel’ van – Hades- waar de god van het dodenrijk ‘satan’ werd die de verdoemden eeuwig kwelt. Met vuur, wat een verwijzing was naar de kindoffers die de afvallige Judeërs aan Baäl/ Molech brachten. En dat gemixt met de Onderwereld van vuur/Lava, die weer een verwijzing is naar de vulkanische ondergrond in de bakermat van het christendom, het oude Rome.

• Stak je iets op van deze preek van de week op Interessante Tijden? Doe dan een duit in de collectezak

Donatie bedrag:

€

Doneren