‘Gat’ in Ozonlaag dieper dan ooit, en niemand heeft last

Keizerpinguins op Tenerife

In 1985 zou een publicatie van Joseph Farman in Nature het ‘gat’ in de Ozonlaag op het netvlies branden. Boven Halley Bay op de Zuidpool vonden ze in het antarctisch voorjaar in oktober ozon-concentraties lager dan 250 Dobson Units.

Die lage DU-waarden kwamen voor eind jaren ’70 nog niet voor. Inmiddels worden er door de NOAA/NASA ozonconcentraties in oktober gemeten van 114 DU. (bv 15 oktober 2020) en afgelopen oktober zelfs 105 DBU. Daarvan gaven de Amerikanen in 2019 de Chinezen de schuld. 

Ondanks dat je haarlak geen CFK meer bevat en je koelkast CFK-vrij werd, zijn ozonconcentraties op dat kleine plekje boven de zuidpool in Oktober dus steeds láger geworden en gebleven. Maar je kunt gewoon lekker zonnen. Terwijl Greenpeace in de jaren ’80 TV-spotjes toonde waarbij je niet meer naar buiten kon dankzij verbranding door UV-straling.

De publicatie die de finale duw gaf voor het Montreal Protocol van 1987

De definitie voor een ‘gat’ in de ozonlaag ligt bij een minimum van 220 zogenaamde Dobson Units. Dat betekent dat wanneer je alle lucht boven het meetinstrument tot pure ozon kon samenpersen, er een laag van 220 millimeter zou zijn. De detectie van dat zogenaamde ‘gat’ werd door satellieten jarenlang over het hoofd gezien.

Farman et al schreven:

We suggest that the very low temperatures which prevail from midwinter until several weeks after the spring equinox make the Antarctic stratosphere uniquely sensitive to growth of inorganic chlorine, ClX, primarily by the effect of this growth on the NO2/NO ratio. This, with the height distribution of UV irradiation peculiar to the polar stratosphere, could account for the O3 losses observed.

Omdat atmosferische wetenschappers nooit waarden lager dan 250 hadden gemeten, hadden ze de computers die satellietdata verwerken zo gecalibreerd, dat zulke lage waarden automatisch werden weggefilterd. Als ‘meetfout weg er mee’…Maar toen kwam Joseph Farman met zijn team er achter in 1980, met spectrofotometers dat die waarden geen ‘fouten’ waren.

Het waren echte metingen in het ijzig ijskoude antarctisch voorjaar, wanneer de stratosfeer daar unieke omstandigheden geeft voor afbraak van ozon door chlorine..

Voor ze dat wetenschappelijk hard konden maken waren ze vijf jaar verder. Hun publicatie kwam terecht in Nature. Dat leidde in 1987 tot het zogenaamde Montreal Protocol waarin de vermoedde oorzaak CFK (gechloreerde koolwaterstoffen) in de ban werden gedaan. Sinds de jaren ’90- toen New Scientist nog sprak over slecht nieuws uit de ruimte over het ozongat– hoorde je er vervolgens bijna niets meer over.

Metingen in DU door NOAA/NASA

En dat terwijl er sinds dat Montreal Protocol steeds lagere minima in oktober boven de Zuidpool werden gemeten door de NASA/NOAA. Technisch gesproken is er echter nooit een ‘gat’ geweest. Meer precies gedefinieerd was er hooguit een verlaagde ozonconcentratie boven een klein stukje Antarctica. Een regionaal Ozondipje op een plek waar helemaal niemand woont..

Het idee dat je dus nooit meer in de zon zou kunnen zitten omdat je zou verschroeien door een UV-bombardement was al helemaal idioterie van Greenpeace et al.

Veel ozon-onderzoekers uit de jaren ’80 zoals Susan Solomon kregen een ander baantje: ze stapten op de boot van Global Warming die in 1988 uit ging varen met het IPCC.

El Teide: vulkanische activiteit kan ook het ozongehalte op 20 km hoog uitdunnen

Blijkbaar was er dus meer of iets heel anders aan de hand, dan alleen de CFK’s uit je spuitbus met haarlak of het koelmiddel uit je koelkast. Deze blog in Nature uit 2019 (die terugblikt op Farman et al uit 1985) stelt dat de Chinezen de schuld kregen bij een nieuwe studie. Ze zouden verantwoordelijk zijn voor productie van hoge concentraties CFC-11.

The latest update sounds a little bit disconcerting as observations reported in Nature8 in May 2018 showed that the rate of decline of CFC-11, an ozone depleting substance in the atmosphere, which is also a greenhouse gas, had become slower than predicted. This suggested that either something unusual was taking place in the atmosphere or that there were additional man-made emissions.

The paper suggested that the most likely reason was illegal manufacture and release from somewhere in eastern Asia.8 Investigation by the Environmental Investigation Agency has found that production of polyurethene foam in China can explain the observed changes. They have encouraged the Chinese government to take immediate action.

Maar of dat nu ‘de’ oorzaak kan zijn van blijvende ozondipjes boven de Zuidpool?

Vulkaanuitbarstingen (met veel zwavel-areosolen) kunnen namelijk ook de ozonlaag uitdunnen. En daar kun je vrij weinig tegen doen met je goeie gedrag. Hoe het precies zit met ‘het gat in de ozonlaag’ gaan we hier op Interessante Tijden ook verder uitzoeken.

  • Help je Studiecentrum voor Natuurlijke Historie- Interessante Tijden vooruit met een bijdrage klein of groot
€

2 Replies to “‘Gat’ in Ozonlaag dieper dan ooit, en niemand heeft last”

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *