Voor opnames voor Interessante Reizen TV en Café Weltschmerz (vanavond te zien) bezochten we gisteren de Redbad-tenstoonstelling in het Fries Museum in Leeuwarden. Deze laatste ‘heidense’ Friese koning was tot zijn dood in 719 de belangrijkste heerser over het Zuidelijke Noordzee gebied, dat toen Frisia werd genoemd.

De Franken en de Roomse kerk zouden de Friezen overwinnen, de Friese overzeese handel zou door de Hanzesteden worden overgenomen. Zo werd de historie herschreven en vergaten ‘Hollanders’ dat ze van oorsprong ‘Friezen’ waren. In het Fries Museum nu een eerherstel voor deze met legendes omgeven heerser, met een vleugje heidense mystiek en archeologische topvondsten uit de tijd van Wodan’s heerschappij over de geest van oer-Nederland.

Zoals de Odin van Lejre in Denemarken, een Odinfiguur met twee raven. En natuurlijk de Fibula van Wijnaldum, mogelijk van koning Finn die nog door Tolkien is beschreven in een saga uit de zevende eeuw.

Twee maal verloor hij een grote veldslag van de Karolingers, in de vorm van Karel de Grote’s grootvader Pippijn. Redbad kreeg slechte PR vanuit de schrijvende klasse van toen, de monniken en abdijen, omdat hij zich op het eind van zijn leven weigerde te bekeren tot het christendom.

Een voorbeeld bij de expositie is een bijna Type O Negative (October Rust) achtige hal, waarin uit de Vita Wulframni het stervensverhaal van Redbad wordt verteld. In die oude kloosterkroniek vertelt Wulfram, dat Redbad door de duivel zou zijn misleid bij zijn laatste ademtocht.

Dat hij meende huizen te zien in de hemel, waar zijn (heidense) voorouders verbleven. Maar die verschroeiden als een illusie, en zo zou de satan Redbad hebben verleid om vooral geen christen te worden. Een andere bekende legende, is dat Redbad op het laatst het doopvont ontweek, nadat hij te horen zou hebben gekregen dat zijn voorouders niet in de christelijke hemel terug te zien zouden zijn…

Het Fries museum heeft in samenwerking met Duitse historische collegae haar best gedaan, om de opmerkelijke historie van deze koning van Groot Frisia nieuw leven in te blazen. Verguisd, omgeven met legendes, maar wel een laatste Friese heidense koning, wiens invloedssfeer over de hele zuidelijke Noordzeekuststrook uitstrekte, tot in Noord Duitsland en Denemarken toe.

Wij werden opgevangen en rondgeleid door Janke Vlas van het Fries museum, die ons enthousiast een rondleiding gaf. Wat een droombaan heeft die alleraardigste Friezin in dit mooie museum.

We mochten filmen vanaf de koningsstoel, gemaakt door replica- en houtkunstenaar Sebastiaan Pelsmaker. Die stoel is maar een van de vele artistieke invullingen van het Redbad-thema, dat de expositie ook aantrekkelijk maakt wanneer je geen Fries bent, of nog erger (zoals ik) Frisofiel, dus dat je alles dat Fries is geweldig vindt.

Meteen bij de ingang kunnen je kinderen al een Redbad-helm opzetten, en met zwaard en schild op de troon plaatsnemen. Die pothelmen zijn wel gemaakt voor mensen die het niet van hun herseninhoud moeten hebben bij de strijd om het bestaan. Dus zag het er bij mij uit als een punthelm.

Andermaal een dikke aanrader naar het Fries Museum te gaan, zodat je het eigen beeld van de Nederlandse geschiedenis leert corrigeren. Hollanders? Proest, jullie waren gewoon Friezen en lijden nu aan geheugenverliezen.

Al kun je natuurlijk ook nuchter constateren, dat de Friezen de slag om de toekomst verloren, waarna ze steeds meer moesten inleveren. Tot ‘Groningen’ aan toe, dat toch echt eerder gewoon Ooster Lauwers Friesland was, en Groningen volgens Joost Vondel ‘Die Friesche Stad’….

Dus nu zijn wij Friezen dat stukje Gazastrook aan het subsidie-infuus van Den Haag, een volkje dat die merkwaardige mix van grootheidswaan en minderwaardigheidsgevoel combineert. Dan is de Redbad-expositie toch een mooie genoegdoening, dat we weer wat zelfbewustzijn mogen etaleren boven ‘oant moarn’, een fles Berenburg en heimwee naar de Elfstedentocht.

Fijn dat die boodschap van het Groot Friese Rijk – eerder al ingezet door bijvoorbeeld Luit van der Tuuk van het Dorestad museum- nu ook steeds breder doorgang vindt. Er stond een rij tot het Gerechtshof bij de opening van Redbad in het Fries Museum, omdat Janka en collegae hadden bedacht dat je een tattoo kon zetten van Redbad en pompebledjes.

Media van De Telegraaf tot NRC pikken (eindelijk) de boodschap goed op. Skelte Braaksma tekende weer een prachtig stripboek bij elkaar over Redbad. Een goed begin voor wat smaakt naar nog veel meer.

• Mijn hoofdwerk Liever dood dan Slaaf over de zelfde materie (hoofdstuk 3, Strijd om het Bestaan de heidense periode) kun je via de webzijde www.lieverdooddanslaaf.com bestellen
• De link naar de expositie van het Fries Museum vind je HIER.