Drain the Swamp? Nederlanders houden moeras in stand…

Nieuwkoop hervormde kerk

Wonen in het moeras rond Nieuwkoop in hartje Groene Hart is alles behalve goedkoop, zo kun je op Funda zien: voor een bouwkavel van 2-3000 vierkante meter aan het water tussen de muggen betaal je al een miljoen euro, en overal zie je langs de veendijk nieuwe bouwkavels ontstaan. Waarvan mensen dat betalen, en hoe ze dat verdienen; wie het weet mag het zeggen.

Dan heb je een kavel op Slappe Bodems– die bij een natte winter en zomer kan ‘opbollen’ zoals dat heet. Het veen zet uit wanneer het na droogte zich volzuigt.  

De Nieuwkoopse Plassen heten nu ‘natuurgebied’. Maar ze zijn een historische uiting van ecologisch wanbeheer, door de overexploitatie van ‘hernieuwbare’ energie; het baggeren van turf voor de biobased economie van Amsterdam en omstreken. 

Het resultaat van dat ecologisch wanbeheer levert nu  ‘moerasbeheerders’ werk op, die zo het bioenergie-industriegebied Nieuwkoopse Plassen in stand houden. Want normaliter zouden de plassen al zijn dichtgegroeid tot bos. Uiteindelijk is ‘Holland’ ook naar ‘Holz-land’ vernoemd, houtland.

In het moeras verrezen

Uw Rechtse Hippie was op bezoek bij de hervormde predikant van Nieuwkoop, we kennen elkaar via Epoque; het komende nummer van deze klassieke kwartaal-glossy gaat over de vraag of ‘het Einde van het Christendom’ naakt, we kennen allemaal de scenes van de brandende Notre Dame.

Ik behandel ondermeer het werk van bioloog Rupert Sheldrake, die als kind van de Hippiegeneratie in een Ashram in India belandde. Daar vertelde zijn goeroe ‘m dat Sheldrake weer christen moest worden, geen hindoe.

Het oude stadhuis, zo leek mij, iedere 2 minuten dalen er vliegtuigen voor Schiphol

En dat deed Sheldrake, zodat hij recent een nieuw boek schreef over de wetenschappelijk bewezen voordelen van traditionele religieuze gebruiken. Zoals het tonen van dankbaarheid, pelgrimage, samenzang. Het artikel gaat over het pelgimage-aspect, waarin natuurtoerisme eigenlijk een soort vervanging is van het bezoek van heilige plaatsen.

En zo zien we hier de natuur ook, de wereld buiten is de toetsbare en tastbare realiteit waarin je kunt open staan.

In het moeras verzonken

Vooral in het voorjaar, al die zingende vogels, geurende meidoornbloesems, een grote explosie van vitaliteit die je kunt opzuigen die aan het religieuze raakt, de Chi van levensenergie. Dagelijks in de natuur zijn, haar bestuderen of gewoon aandachtig in je opnemen.

Dat is een heilzame remedie tegen de virtuele propaganda-wereld met opgeklopte emoties van massamedia, een schijnwereld die zo krachtig is dat mensen zelfs leren hun eigen slavernij toe te juichen. Dus dat de schijnwereld meer invloed heeft dan de fysieke omgeving om je heen.

Zicht op de dorpskroeg en monumentale kastanje, alles ligt bijna op boezemniveau gebouwd

Zodat mensen zelfs op Frans Timmermans  stemmen, iemand die eigenlijk de gehele nationale democratie wil afschaffen ten faveure van Eurofederalisme. Zo komen totalitaire regimes aan de macht, met effectieve mediapropaganda, een vorm van magie voor de massa, en persoonscultus. En via propaganda regeren nu de klimazi’s met hun pseudo-godsdienst van het Mondiale Klimaatsocialisme.

Nieuwkoop heeft een ‘hoog’ gedeelte op plassen-niveau en het lage van de droogmakerij

Nieuwkoop alles behalve goedkoop
Maar goed, dat is leven in de virtuele wereld. In de echte wereld buiten, kom je in het moeras van Nieuwkoop, een ‘echt’ dorp volgens de lokale uitbater van de biertent bij uitstek: de Bourgondiër. Bruiner dan deze biertent worden ze niet geleverd.

Het tegeltje in dit oudste nog staande gebouw van Nieuwkoop (17de eeuw) spreekt boekdelen: wanneer je zelf niet weet waarmee je bezig bent, weet in een klein dorp een ander dat juist heel goed. Oftewel, zo leuk is (een restant van) gemeenschapszin ook weer niet. Het liberalisme bestaat niet voor niets.

Je kiest liever de makkelijke weg van virtuele betrokkenheid met virtuele mensen of ‘Het Klimaat’, dan het moeilijke samenleven met echte mensen naast je. Je naaste liefhebben is niet voor niets een opdracht, geen pretje.

Bruin, bruiner, bruinst

De uitbater was in Nieuwkoop geboren, de hort op geweest, had zijn vrouw in Nicaragua opgesnord. Hij leek een typisch urbaan liberaal maatschappij-product. Voorbeeld. Dat hij -terwijl hij de kroeg moest uitbaten- ook nog op een drammende baby moest passen die hij met wat lollies tot zwijgen poogde te brengen.

Bijna als Jesse Klaver die zich als metroman met baby in buidel laat afbeelden. Michel Houllebecq schreef daar meedogenloze dingen over. Zaken die heerlijk in de massamedia uit het verband gerukt werden, omdat rechtsfilosoof Thierry Baudet ze in een boekbespreking aanhaalde. En die boeman van de linkse media (pleonasme), daar vindt zijn tegenpartij iedere dag wel een slak bij om zout op te leggen.

Tegeltje over het dorpsleven

De Bourgondier is nog op een fundering van wilgetenen en klei gebouwd, om wegzakken in het veen te voorkomen. Die slappe grond is natuurlijk HET obstakel bij alle bouwen in dit zompigste deel van Nederland, slechts ge-evenaard door streken als de Wieden/Weerribben met tot de verbeelding sprekende namen als ‘Muggenbeet’.

Op andere plaatsen vond je nieuwbouw, waar ze stalen heipalen met 12 meter diep de grond in slaan. Om zo op het zand te komen. Zoals de TU Delft voorspelde in 2007, zal bij steeds verdere oxidatie van het veen door verdroging en grondwateronttrekking, het hele veenpakket van meters dik in enkele eeuwen in rook opgaan.

Letterlijk, want oxidatie is een soort vertraagde verbranding van turf. As is ook verbrande turf, volgens de staande uitdrukking. Dus als dat proces doorzet krijg je nog meters bodemdaling, zoals je bij de oude droogmakerijen al ziet. Die liggen meters lager dan de veendijken met hun slootjes nagenoeg op maaiveldniveau.

Vele van de links liggende huize kosten meer dan een half miljoen euro. Maar Trudy voorziet al waar we ’t liefste naartoe gaan 🙂

Nieuwkoop heeft ook een ‘Hoog’ deel op de veendijk aan de waterlijn van de Nieuwkoopse Plassen.  En de mensen die ‘beneden’ wonen, wat dus echt meters dieper is in de oude droogmakerij waar het veen reeds tot de klei is weggestoken. In die oude droogmakerijen zie je nu ook dat Natuurmonumenten haar nieuwe moerassen laat ontstaan.

Prijzig, zie Funda.nl

Met een kunstmatig Middeleeuwse naam als Ruygbroek, of iets in die geest. Aan die dijk kun je dus bouwkavels voor Goudkust-achtige villa’s met bootje kopen, waar je enkel voor de zompige grond al 1 miljoen euro betaalt. Funda adverteert dat Nieuwkoopje als volgt:

Los van de fantastische ligging direct aan de plas en dus midden in de natuur is dit ook in andere opzichten een aantrekkelijke locatie. Het rijkswegennet en diverse grote steden liggen binnen handbereik, maar bijvoorbeeld ook Schiphol Airport. Het Nieuwkoopse plassengebied vormt een van de mooiste plekken van het Groene Hart.

Vanuit uw achtertuin vaart u mooie tochtjes naar o.a. De Meije, Leiden, Katwijk, Vinkeveen en Loosdrecht.

Paradijs voor bootjevaarders

Daarnaast kenmerkt het gebied zich door de prachtige natuurgebieden die de plassen omringen en de weldadige rust. Eigenlijk komt dit dus neer op onthaasten in de natuur maar met de Randstad en alle faciliteiten in de buurt.  Nieuwkoop zelf is een gezellige plaats met leuke terrassen en restaurantjes gelegen midden in de Randstad.

Toch ervaart u wonen in deze plaats als wonen op het platteland, te midden van de weilanden.

Veel nieuwbouw en duur ook

Einde citaat Funda. We lezen niets over de afgelopen week besproken bodemverzakking en ‘opbarsting’, dat het grondwater zo hoog komt dat ’t door de bovenlaag van de bodem breekt. Terwijl je overal in Nieuwkoop toch het gevoel krijg alsof het water de bewoners letterlijk aan de lippen staat.

Zelfs zo’n woonschuitje kost al 2,5 ton euro

Zicht op dorpskroeg vanaf het water

De dorpskroeg

DE Dorpskroeg, wat mij betreft, gerund door een echte ouwe Amsterdammer, die voor de liefde in Nieuwkoop bleef plakken

Ongewenste Biodiversiteit alom
Tot in de jaren ’80 wilden mensen niet aan het water van de plassen wonen vanwege alle moerasmuggen.  Nu dus overal bouwkavels en nieuwe woningen. Zelfs een woonschuitje gaat al over de toonbank voor 2,5 maal de prijs van mijn Friese huis. Blijkbaar wonen mensen liever tussen de muggen dan tussen de Friezen.

Hoe dan ook, je ziet: ‘wonen in de natuur’ dat is een verkooppunt dat de prijs hier met tonnen opschroeft, mits de stad in de buurt ligt.

Bootjesgemeente

Bij ons bezoek, werd je geteisterd door de zogenaamde knutjes, de blauwtong-verspreidende mini-moerasmugjes die venijnig steken. Bij de Groene Jonker meende ik de eerste Anopheles atroparvus te hebben waargenomen, de PolderMalaria-muskiet. Een muskiet herken je aan zijn gebogen rug.

Hoewel de endemische poldermalaria (vivax-malaria) is uitgeroeid, kan die Anopheles atroparvus nog steeds vector zijn van de malaria-parasiet. Uiteraard in de gebieden van Natuurmonumenten, levensgevaarlijk 🙂

Nieuwe Natuur van Natuurmonumenten, met volgens mij mijn eerste waarneming van Anopheles atroparvus ( de Hollandse poldermalaria-mug)

Nieuwkoop stamt uit 16de eeuw door biomassa-wining van ‘biobased’ economy
Zo komen we dan bij het ontstaan van Nieuwkoop in de 16de eeuw. Een ‘koop’ is een ontginningsgebied dat door de landheer/eigenaar in de verkoop werd gedaan voor de liefhebber. Die kon zich dan uit de kosten werken met de winning van de biobrandstof van die tijd (16de eeuw): turf.

En zo met mensen die op de koop ingingen, ontstond dan zo’n veendijkdorp als Nieuwkoop, waar de nieuwkomers de malaria trotseerden om uit het veen een bestaan te persen. Door de godsdienstige oppressie na de Reformatie, gingen katholieken verder in schuilkerken.

De mensen die het niet met de ‘gereformeerden’ eens waren, begonnen een eigen kerk: de Remonstrantse Kerk. Die Remonstranten vonden in de moerassen van Nieuwkoop in de 17de eeuw een veilig heenkomen, ze werden daar ver buiten de grote stad ‘getolereerd’ als het ware. Nieuwkoop werd zo het centrum voor de Remonstranten die in Amsterdam en Leiden niet welkom waren.

Veenmoeras bij ‘Noorden’ (Gemeente Nieuwkoop)In natuurgebieden met water op boezemniveau zakt het land minder

Voor de geschiedenis van de turfwinning, citeren we Alphen.com, van de nabijgelegen plaats Alphen aan de Rijn over ‘de Geschiedenis van Nieuwkoop’. Of beter gezegd de onnatuurlijke historie van de Nieuwkoopse Plassen. Want wat nu ‘natuurgebied’ heet, dat is eigenlijk industriegebied dat door biobrandstofwinning ontstond.

Als gevolg van de opkomst van de steden in Holland vanaf de zestiende eeuw nam de vraag naar turf als brandstof sterk toe. Hierdoor werd het vervenen toe. Voorheen werd alleen droogveen gebruikt als brandstof, maar in de zestiende eeuw nam het nat vervenen toe. Dit startte toen rond 1530 het baggeren van veen (het zogenaamde slagturven) in gebruik kwam.

Hierdoor verkreeg met sterk vermeerderde turfopbrengst. In tegenstelling met droogvenen, geschiedde het natvenen door baggeren met behulp van een beugel of loet.

De bagger werd dan op een stuk droog land uitgespreid en nadat het vocht er was uitgezakt, gingen de vrouwen met plankjes aan hun voeten in zijwaartse richting al trippelend dit veen vaststampen. Daarna werd het veen met een scherpe spade aan lange smalle repen gestoken, die men ‘riemen’ noemde. Deze riemen werden vervolgens in in kleine stukjes verdeeld, die men ‘stikken’ noemde.

Begrafenissen in de drasgrond zijn onmogelijk zonder ophoging met zand

Trouwfeest

Dit slagturven was echter schadelijk want land maakte plaats voor water en door het dieper baggeren liep het naastliggende droge land gevaar, met als gevolg dat de ‘moerdijken’ braken waardoor veel land werd onderstroom.

Als gevolg van de turfwinning zijn de Nieuwkoopse Plassen ontstaan. In tegenstelling tot veel andere plassen in het Groene Hart zijn deze plassen niet drooggemaakt. Dit in tegenstelling tot bijvoorbeeld de Vierambachtspolder. Hierdoor ligt er bij Nieuwkoop nu nog een prachtig natuurgebied.

Oerrr, zo zouden de Nieuwkoopse Plassen er uitzien wanneer natuurbeheerders de natuur haar gang lieten gaan

De Nieuwkoopse Plassen zijn dus industriegebied voor de turfwinning, de biobrandstof van wat in de 19de eeuw de Gouden Eeuw zou gaan heten: de 17de eeuw. Amsterdam was een echte ‘biobased economy’, die draaide op ‘Renewables’. Dankzij de duurzame overexploitatie van die Renewables ontstonden de plassen en moerassen, die eerder gewoon land en moerasbos waren.

Eigenlijk is ‘natuurgebied’ Nieuwkoopse Plassen dus een uiting van ecologisch wanbeheer. Zoals het wegzakken van het veen door wateronttrekking, ook door menselijk ingrijpen plaatsvindt.

Normaliter zou die plas met watergangen langzaam dichtgroeien tot eerst moeras, en dan moerasbos, zoals hierboven afgebeeld: het Elzenbroekbos. Niet voor niets betekent ‘Holland’ eigenlijk ‘Houtland, holz-land. De polders zijn droogmakerijen van de plassen die door intensieve biomassa-winning ontstonden.

De rietsnijders zijn dus nodig om de natuurlijke dichtgroei en verlanding tegen te gaan. En daarvoor pachtten ze dan vaak hectares rietland van natuurclubs.

Rietsnijders in Friesland

Drain the Swamp? We beheren moerassen om ze in stand te houden
Om kunstmatige natuur te behouden als cultureel monument- dus een plas en zelfs een moeras- betaalt de Provincie Zuid Holland nu speciale ‘moerasbeheerders’. Een van hen is rietsnijder Willem Beijeman uit Nieuwkoop met zijn webzijde Moerasbeheer.nl. Aanvankelijk draaide zijn bedrijf dus vooral op de oogst van riet, zoals voor dakdekkers.

Met heipalen 12 meter de grond in

Vijftig procent van het riet voor daken en bouwtoepassingen in Nederland komt uit de moerassen van Nieuwkoop, en verder de Weerribben en Friesland, zoals dit gebied bij Oudega waar we de foto’s van rietsnijders namen. Dat riet oogsten ze uit gebieden in handen van natuurclubs. Die willen juist graag dat ’t oude riet hier en daar blijft staan.

Vindt de roerdomp bijvoorbeeld prettig, die je hieronder ziet:

Je hoort er de roerdomp hoempen. Deze werd opgeschrikt door Trudy

Maar om rendabel te draaien hebben die rietsnijders juist meer van dat oude riet nodig. Om van beide zijden onvrede te voorkomen, draagt de Provincie nu de kosten van natuurbeheer, en zijn de rietsnijders nu steeds meer een soort verkapte natuurbeheerders. De overheid draagt financieel die verplichting dankzij Natura 2000-aanwijzing van de Nieuwkoopse Plassen.

Hartje Nieuwkoop

Bureaucratisch Moeras van Natura 2000
Ongeveer 10 jaar geleden kreeg Nieuwkoop dankzij Wageningen UR (Alterra) allerlei Natura 2000-verbeterdoelen opgelegd. Het Bureau Inca Consult toont hoe Alterra ook in Nieuwkoop allerlei verbeterdoelen er in sjoemelt die hun eigen leven gaan leiden. Zo kunnen natuurclubs als Natuurmonumenten dan subsidies aanvragen voor ‘natuurherstel’.

Bron Inca Consult 2008: Officiele natuur in Nederland is vooral een bureaucratisch moeras

Wanneer een soort plots ‘matig ongunstig’ qua instandhouding is gemaakt op het gewillige papier van Alterra-ecologen, dan claimt die papieren soort met eigen lettercode plots de noodzaak van allerlei extra ‘verbindingszones’. Daarvan is Ruygbroek van Natuurmonumenten een voorbeeld.

Verbindingstroepen Natuurmonumenten: dit gebied zou nodig zijn voor ‘migratie van de Noordse woelmuis’, rechts Noordenseweg

Een werkverschaffende en territorium in beslag nemend proceduredier is bijvoorbeeld  de ‘noordse woelmuis’, die al dat extra moeras van ex-boerengrond zou gebruiken om te migereren. Of ze smokkelen een verbeterdoel voor het aantal purperreigers er in. Dat er niet 100 maar 120 reigers ‘horen’ te zijn. Vraag niet waarom: daarom…

Dus zie je hier niet zomaar ‘een moeras’, maar een moeras met allerlei habitatcodes en ‘verbeterdoelen’ er aan geplakt als hieronder na het Ontwerp Bestemmingsbesluit:

Habitatcodes en instandhoudingsdoelen, zijn er om beslag op andermans terrein te leggen

Natura 2000 is er om de natuurlobby van Natuurmonumenten cs aan werk en subsidie te helpen, terwijl ze dus voor het beheer van eigen gebieden ook De Staat de portemonnee laten trekken. Los van de vraag of de analyses van Alterra/Wageningen UR ook op echte gegevens berusten, is het effect dus: mogelijkheden om via een ‘verbeterdoel’ meer boerengrond te claimen.

Bijvoorbeeld voor een ‘verbindingszone’. En om met publiek geld je terreinbeheer te bekostigen.

Drain the Swamp: niet hier!

Dus het motto van Donald Trump ‘Drain the Swamp’ zal in Nieuwkoop en andere kunstmatige natuurgebieden van Nederland nooit opgaan. We houden het moeras en alle problemen zo lang mogelijk in stand. Anders gaan ook diverse baantjes verloren, die je nu met beroep op publieke noodzaak publiek kunt bekostigen.

Defosfatering

Een zelfde geldt voor de benadering van waterbeheer. Al sinds de Kaderrichtlijn Water uit 2000- ook zo’n Brussels product als Natura 2000- en daarvoor, is het waterbeheer gericht op de zelfde verschraling, die ecologen ook op boerengrond toepassen. Alle voedingsstoffen er uit. Mijn theorie, dat daardoor ook minder grote aantallen insecten leven dan in de jaren ’80, we komen er later nog op terug.

We zien alvast wel, dat die vlieger opgaat ten aanzien van de visstand, die door verschralingsbeheer verarmt in biomassa. Zoals ook de palingvisser Theo Rekelhof vertelde, die de naastgelegen Westeinder Plassen pacht bij Aalsmeer.

Bij Nieuwkoop heb je dus- net als in het Naardermeer van Natuurmonumenten- een defosfateringsinstallatie. Het idee er achter is dat je helder water enkel zou krijgen door alle fosfaat er uit te halen. Wat natuurlijk niet zo hoeft te zijn. Troebel water krijg je door bodemomwoeling van bijvoorbeeld de brasem. En wanneer er geen waterplanten groeien.

Het Nieuwkoper strand

En wanneer er teveel algen zijn die niet voldoende door watervlooien begraasd worden. Die watervlooien zijn weer vissenvoer. Dus hoe meer watervlooien, hoe meer vis. Maar zoals de moerasbeheerder vertelde, tevens sportvisser, zou door alle defosfatering het gehalte al 10-100 maal onder de norm van 0,2 Mg/liter gedaald zijn.

Die voedselarmoe merk je dan ook aan de biomassa-opbrengst per hectare. Aan de andere kant, voor zwemwater is die kraanwaterkwaliteit wel weer gunstig. Bovendien hou je zo voor de natuurlobby altijd werk over. Want met al dat voedselarme water, hou je een recept in stand voor ‘ongunstige staat van instandhouding’. En zo kun je nog jarenlang beslag leggen op grond voor verbindingszones en subsidie voor hersteldoelen.

Daarom: Drain the Swamp? Ben je gek, in Nederland houden we het moeras zo lang mogelijk in stand.

2 Replies to “Drain the Swamp? Nederlanders houden moeras in stand…”

    1. ..ja, ik denk dat het veel is van ‘horen nazeggen’, een vast verhaal over ‘grondwaterontrekking door boeren waardoor de bodem inzakt’ dat een eigen leven gaat leiden en orthodoxie wordt

      Maar er zijn opvallend weinig gegevens die dat verhaal bevestigen… En dan: hoe kun je nu een kavel voor 1 miljoen euro verkopen, als dat waardeloze grond is die over 10 jaar in ’t moeras is weggezonken?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *